‘n Feetjietroue in die Bosveld

Dit was ‘n propperse feetjie en vlinder troue. Doer in die Bosveld. Die son het warm gebak, maar dit het niemand se geesdrif gedemp nie.

Vroeg Saterdagoggend is ek en Ouma Bella so min of meer reg om te gaan hand bysit met die laaste voorbereidings. Maar tipies ons twee saam, gee dit eers weer ‘n gedoente af. Eers vergeet Ouma die sak met brood, maalvleis en botter in die kombuis, (vir ingeval die kinders honger word. Let wel, al die kinders ter sprake is van middel twintig tot in die vyftigs!) en toe is my selfoon soek.

Ek soek in die sitkamer, die kombuis, die badkamer, my handsak… geen foon nie. Ek weet ek het die ding netnou nog in die hand gehad. Dit was toe die boodskap deurgekom het dat ons drinkwater moet saambring. “Wag, ek bel jou gou” kry Ouma die slim plan. Ek hoor die foon lui. Ouma hoor die foon lui, maar sien, die sien ons vir foon nêrens nie.

Dit klink vir my die gelui kom êrens links van my af en ek is weer gang af. In die badkamer steek ek vas. Dit lui nou redelik hard, ek het tog nie die foon in die toilet afgespoel nie? Skielik is daar stilte. “Ek gaan weer bel” sê Ouma en die musiek klink weer op. Steeds links van my. Dit was toe ek omdraai, wat ek onthou het en so voel-voel na my kniebroek se gatsak, die foon vasvat.

Ons begin te lag. Ons is al by die deur uit, om die hoek toe lag ons nog steeds. Van haar bure staan in die paadjie op pad na die afdakke vir die motors toe. “Goeiemôre” groet hulle en voeg dan by “gaan julle partytjie hou?”

“Troue Oom. Vanmiddag” antwoord ek. Ons lag nog steeds. “Ek dink hy dink ons het al klaar begin partytjie hou” lag Ouma.

Dis nie ver na die lodge toe waar die troue gaan plaasvind nie. Ons kry vir Katrina waar sy die onthaal area vee dat die stof so staan.

20181110_085534
Katrina, staatmaker by elke groot geleentheid en almal se gunsteling

Hans sit by ‘n tafel en plak vlindertjies op kaartjies vas met ‘n elektriese “glue gun”. Die gomdrade waai om hom heen en plak oral vas. Ma van die bruid skarrel soos ‘n rooimier op steroids rond.

My oog val op die mosbelaaide tafels met feetjiehuise op elkeen in plaas van tafelruikers. Ek is dadelik soos ‘n kind in ‘n lekkergoedwinkel. Weet nie waar om eerste te kyk nie. Kan nie besluit watter een is die mooiste nie.

20181110_113014
Een van die feetjiehuisies

“Kry die glase solank op die tafel” hoor ek en onthou ek is daar om te help. Van die jongklomp daag ook op en die nefies sak dadelik toe op die brood wat ons gebring het. Is lekker om hulle weer almal te sien. Daar is papiervlinders net waar jy kyk. Die bruid, en almal wat sy in die hande kon kry, het vir maande vlindertjies uitgeknip.

Die oggend snel verby. Ouma en van die strooimeisies bondel in ‘n motor vir hul haarafsprake. Bella en Rita stop met ‘n gedruis van Groblersdal af om te hoor waar hulle kan help. Dis omtrent ‘n bedrywigheid. Almal hou een oog op die tyd, want so moet Isabel (ma van die bruid) nog haar hare laat doen. En toe lui die einste Ma se foon. Dis die bruid. Haar trouring is weg. Dis in ‘n boksie omtrent so groot soos ‘n vuurhoutjieboksie êrens in een van die baie kratte, bokse en sakke wat rondstaan met versierings. Konsternasie!

Gelukkig vat dit nie lank vir Bella om die ring op te spoor nie. In al die geharwar vergeet ons egter om vir bruid se broer, Kobus, te sê die ring is gekry. Was seker ‘n goeie halfuur later, toe hoor ek van die jongmanne hom roep, hulle moet ry en hy moet saam. “Belicia se ring is soek” skree hy benoud van die kombuis se kant af. “Lankal gekry” kom die koor uit verskillende rigtings.

Ek lag lekker terwyl ek terug ry dorp toe. Ek is moeg. Tyd vir ‘n middagslapie voor die troue.

Ek en een van die bruid se tannies, Katie, het by Ouma Bella gebly die naweek. Ouma het nie ‘n groot huisie in die aftreeoord nie, maar dis heel gerieflik met ‘n mooi tuin. Die enigste ding is die badkamer. Wie ookal die affêre ontwerp het, en nou praat ons baie jare terug, was onder die indruk dat alle bejaardes baie kort en baie maer is. Ek val nie in een van daardie kategorieë nie.

20181109_170640
Die badkamer wat my soveel “avontuur” besorg het

So na my middagslapie, durf ek die badkamer aan om stofvry te kom na al die oggend se eskapades en synde dat daar nie tyd was vir meer as tandeborsel en gesigwas die oggend nie. Ek is met my oornagsak en al die badkamer in. Die tyd is min. Ek bekyk die bad, dis nie ‘n goeie opsie nie. Ten eerste lyk dit vir my bietjie aan die nou kant en tweedens is daar nie tyd om nou nog bad vol water te tap nie. Ek is in allegeval toegestof van my kroontjie tot by my toontjie, so hare sal gewas moet word.

Daar is ‘n stortkop aan ‘n pyp en daar is ‘n stortgordyn langs die bad. Stort sal dit dus wees. Ek klim in die bad. Pak my shampoo en seep netjies op die rak bokant die bad. Die einste rak lewer my eerste probleem op. Dis baie laag. Ek moet mooi trap of ek gaan kopstamp. Daar is ‘n hak waar die stortkop gemaklik teen die muur sit. ‘n Mens hak dit net af en die pyp trek lank uit om by te kom. Sou ideaal wees as mens in die bad sit… So begin daar toe ‘n hele proses. Ek buig my knieë, kry die stortkop beet, kry die water aan die gang. Eers hare natmaak. Dan weer kraan toedraai, stortkop op sy plek hak. Regop staan en onthou om die rak te mis om my shampoo te kry… ens. Julle kry die prentjie. Die heeltyd dink ek, laat ek tog net nie my kop stamp of val nie, want groot is ek te groot vir Katie en Ouma Bella om op te tel en ek skaam vir my morsdood as die neefs of Hans se hulp ingeroep moet word.

Die genade is gelukkig groot en ek staan uiteindelik aangetrek in die sitkamer. Blaas my hare droog terwyl ek myself in die badkamerspieël bekyk. “Hoe op dees aarde sien jy so ver?” vra Katie waar sy op die bank sit en skoene aantrek.

Ons is betyds klaar. Lyk alte netjies en mooi vir die groot okkasie. By die kapel aangekom, reken Ouma dis gans te warm buite, sy gaan solank binne sit met Katie agterna. Ek is hopeloos te nuuskierig en voeter weer uit na buite om met al die bekendes te gesels. Die bruidegom en sy strooijonkers staan almal buite. Hare gekam. Ek het hulle op laasjaar se plaastroue laas so netjies gesien.

strooijonkers pygmy photography
Die bruidegom, PJ, voor met sy span strooijonkers agter. Foto met vergunning van Elesha Pike van Pygmy Photography

Vlak voor 4 kry ons almal ons sit in die kapel. Die jonge dominee lyk bietjie senuweeagtig. Die DJ speel mooi musiek. Die bruid laat ons bietjie wag en ek sien hoe begin die spiertjie in PJ, dis nou die bruidegom, se wang spring. Ek was lus om op te vlieg en hom ‘n stywe druk te gaan gee. Is mos een van my vele hartsmense daai.

Eindelaas gaan die deure oop. Ons almal “oee” en “aaa”, want heel voor kom die blommemeisies in hul wit rokkies. Elkeen met ‘n groter as groot, ek vermoed dit was papier of dalk materiaal, blom. Twee van hulle hou die blomme mooi in die lug, maar die bruid se laatlam sussie gebruik die steel sommer so half as ‘n wandelstok. Trots straal uit die gesiggies. Hulle word opgevolg deur die strooimeisies wat plegtig hul plekke oorkant die strooijonkers inneem.

Die musiek verander, ons staan almal op en kyk hoe Belicia saam met Willem die paadjie afkom. Willem lyk gestres. Belicia straal. Die dominee preek sy preke, soos wat dominees mos nou maar maak en dan is dit tyd vir ons om almal buite te gaan staan. Elkeen met ‘n fraaie papierkegel in die hand, gevul met allerande gooibare dinge van boomsade tot by groenblaartjies. En wraggieswaar, by nadere inspeksie is die groenblaartjies in die vorm van vlindertjies gesny.

konfettie (Foto Bella Etsebeth)
Die “konfetti” Foto: Bella Etsebeth

Die bruidspaar word behoorlik besprinkel met al die unieke konfettie voordat hulle koers kies vir die foto genemery. Die res van ons kuier onder die bome, rondom ‘n tafel gelaai met verskillende kase, smere, brode, vrugtestokkies en ‘n lafenis vir die keel.

Dis laatmiddag, maar die Bosveldhitte kleef nog hardnekkig vas al begin die son lang skaduwees maak. ‘n Aardbol, van daardies wat altyd op die Aardrykskunde meneer se tafel gepryk het, doen die rondte. Die idee is om jou naam te skryf op enige plek waar jy al was, graag heen sal wil gaan of dink die bruidspaar moet nog besoek. Die aardbol land in my hande. Ek dop dit summier om en skryf my naam dwarsoor die Suidpool. “Is jy nou gek?” vra Johan van Rita wat my dophou. “Dis koud daar!”

“Ek weet, maar op die oomblik kry die hitte my onder” verklaar ek en stuur die aardbol in ‘n ander rigting.

Eindelaas begin almal koers kies na die onthaal area se kant toe. Die Olifantsrivier blink in die middag son en hier en daar spring ‘n vis uit om te kyk wat die tweebenige vreemdes nou weer aanvang. Daar is nie plekname by die tafels nie. Jy kan sit waar jy wil. Ag ja, soms moet mens nie vir mense te veel keuses gee nie. Ek het vir Ouma Bella en Katie verloor. Het geen idee waar bevind Hans hom nie en tou toe maar agter die twee susters, Rita en Bella en hul gades aan. Ek is min gepla oor waar ek sit en loop bietjie droomverlore heel agter. Skielik steek hulle vas. Waarheen nou? Die een wil die kant toe en daardie een daai kant toe, maar so sien hulle ‘n tafel met genoeg leë stoele en ons gaan sit.

Wil ek toe nou eers weer buitentoe om te rook, want mens weet nie hoe lank is die sit as die toesprake begin nie. Minder as 5 minute later stap ek weer in, maar daar waar ek hul gelos het is nou net leë stoele. “Gerda!” hoor ek skielik die koor stemme links van my. Daar sit hulle toe nou almal aan die bokant van ‘n lang tafel so vlak voor die groot luidsprekers. My handsak sien ek staan op een van die stoele. “Ons het getrek” verklaar Petrus. “Maar hoekom?” wil ek weet. Hulle antwoord tegelyk en ek gee op.

Die musiek begin speel en ons gesprekke ontaard in “huh?” en “wat?”, want hoor kan ons nie hoor nie, maar dit verhoed ons nie om lekker te gesels en te lag nie.

Die troue verloop goed af. Die toesprake is kort, die musiek is mooi en die kos baie lekker. Potjiekos met stampmielies en gebakte groente. Die troukoek bestaan uit ‘n toring “doughnuts” met pienk versiersuiker.

Die doughnut toring Pygmy Photography
Die “troukoek”. Foto gebruik met vergunning van Pygmy Photography

Die kinders (dis nou die rêrige kinders van onder 12) begin sommer al dans terwyl die grootmense nog eet. Feetjieliggies verlig die dek. Die rivier het slegs ‘n donker kol geword in die nag. Ek verbeel my die feetjies en kabouters dans ‘n polka onder die bome.

Die Sondagaand, na die lang pad terug huis toe, verwonder ek my aan die botteltjies met saadjies wat ons gekry het as dankie dat ons daar was. My foon flits, dui ‘n boodskap aan. Ek maak oop en kry ‘n stemboodskap van die bruidspaar, PJ en Belicia. “Dankie. Gerda, dankie dat jy daar was. Jy is nie ‘n vriend nie, jy is familie.”

Ek vee lastige trange weg, maar gaan slaap met ‘n glimlag. Dit was ‘n besonderse naweek en ek is geseënd om hierdie hartsmense in my lewe te hê. Voor droomland my inhaal wonder ek of die feetjies nou al hul huisies terug in die bos het en of hulle ook so ‘n lekker troue gehou het…

20181111_090018

Advertisements

Die Swart Skaap Komitee is weer doenig

Vlak na die groot okkasie in Julie word daar al planne beraam om bymekaar te kom vir die nodige nabetraging. Soos die lewe nou maar loop vat dit ons twee maande om uiteindelik al die komiteeskapies in die kraal te kry.

Die vergadering is beplan vir Saterdagaand, om die besigstes onder die besiges ook kans te gee om daar te wees. Soos in enige groep, is daar onder die geagte komiteelede diegene wat elke geleentheid tot ‘n kuier met oorgawe aangryp, terwyl ander hulle net by die tersaaklike bepaal.

Ek val 100% in die eerste kategorie en stuur Mich sommer al vroeg-vroeg Vrydag rigting Standerton. Ook maar goed so, want Mnr die Voorsitter benodig hulp. Ons skuif en hang skilderye, gaan koop die nodige spyse vir die altyd honger komiteelede en sommer ook ‘n bos blomme vir Ouma Bella se kamer.

Na al die gewoel dink ek ‘n bietjie sit sal nou welkom wees, maar “ek gaan die tafels haal. Ry jy saam?” kom dit so in die verbygaan en ek sien hy mik na die ou Landcruiser toe. Die bakkie wat Hans al in 1985 bekom het is iets om te aanskou. Lyk kompleet asof dit een of ander oorlog oorleef het. Ek klim in, wel wetende dat die passasierskant se venster op altyd oop vasgesteek het. Die Cruiser het nie kragstuur nie. Dit lyk asof Hans ‘n outydse vragmotor bestuur soos wat hy al sy krag moet inspan om die ding gedraai te kry.

Teen die tyd wat ons die tafels gelaai het en darem in een stuk, maar totaal bestof en windverwaaid weer by die huis is, besef ons ook dat sy handlanger nie op hierdie Vrydagmiddag gaan opdaag om te help nie. Hans skuif oor na doer onder die afdakke waar ons nog laasweek ge-Obelix en Asterix het. Hy wil verskansings teen die wind opsit vir die aand vergaderings en kuiers.

“Maak jy die hek oop as die ander kom” kry ek opdrag. Huh. Dink die man nou regtig ek moet aan die bokant van die lang rypad gaan staan en die hek dophou. “Bel hulle en sê hulle moet jou laat weet as hulle voor die hek staan. Ek is besig” kommandeer hy. “Ek gaan dit op die WhatsApp groep sit” verklaar ek, en voeg die daad by die woord. “Gaan nie werk nie” sê hy en laai ‘n groot stuk plank af.

Ek stuur die boodskap en gaan sit op die bank in my kamer. Skrik 20 minute later wakker toe my foon vibreer. “Incoming” sien ek die boodskap van Petrus af. Ek gryp die afstandbeheer en rek my treë tot waar ek die hek kan sien. Daar is niks. Foon vibreer weer. “Volg die rooi vlaggie” verskyn die boodskap met ‘n prentjie van Google Maps. Eish… Nou het ek heeltemal verniet geloop. Bella-hulle is nou eers in Bethal.

Ek slenter oor na waar Hans besig is met ‘n vreeslike gesaery en geboordery. “Kan ek help?” vra ek. “Ja, hou hier vas. Maak daar los. Gee die skroewedraaier aan. Sit die boor neer. Hou vas die leer. Gee my nog skroewe aan…” Ek doen my bes om te onthou wanneer hy watter masjien wil hê, knoop myself net so paar maal tussen die drade van die boormasjien en die saag en kry dit reg om net een keer te vergeet om die regte masjien in te prop.

Ons vorder goed, totdat hy besluit om die planke onder ook vas te skroef. Dit beteken ons staan weerskante van die “muur”. Ek moet die kant die plank vasdruk. Hy boor gate van die anderkant af in. Alhoewel ek baie goed weet waar hy gaan boor, ontsenu die feit dat ek hom nie kan sien nie my tog. Gevolglik druk ek nie hard genoeg vas nie en duur die proses veel langer as wat nodig is.

Op daardie tydstip sien ek my foon flits. Ek moet eers oor ‘n paar drade klim en om die leer loop om by die foon uit te kom. Hierdie keer is Bella-hulle wel voor die hek met Rita-hulle wat kort op hul hakke volg.

“Gerda, kom hou vas hier!” word ek teruggeroep na die konstruksie kant van sake toe. Die ander laai eers af en kom dan ook nader. “Ag nee Hans” raas Ouma Bella “wat het jy nou met my Gerda gedoen? Tot haar gesig is vuil.” Ek lag, maar ek is moeg.

Skadus teendie muur
Daar word ligte opgesit in ons tydelike “raadsaal”. Kyk, die skaduwees is besig met ‘n ballet opvoering.

Gelukkig kan Johan, Petrus en Dewald oorneem. ‘n Rukkie later kry ek hulle waar hulle besig is om ligte te hang in wat nou alte veel soos ‘n kamer lyk. Voordat die donker heeltemal toeslaan, het ons lig op die onderwerp, is die tafels uitgepak en het elkeen ‘n stoel. Die kuier kan begin…

Hans begin ywerig wortels te skil vir sy kerriemaalvleismengsel. Vanaand eet ons vetkoek. “Is daar ‘n ekstra wortel?” vra ek. “Ek is honger. Hier rond kry mens mos nie kos nie” oordryf ek heeltemal. Ek kry ‘n wortel en ‘n waarskuwing “as daar vanaand kos oorbly, het jy moeilikheid.”

“Sies Hans, hoekom gee jy nie vir Gerda kos nie? Sy het so hard gewerk” kom Ouma Bella tussenin. “Ek het darem ‘n vars aspersie uit die tuin gekry” onthou ek betyds van die aspersie wat ek laasweek al bewonder het en hy spesiaal vir my gebêre het.

Kort voor lank toe prut daar twee potte op die gasbottels, een met kerrie maalvleis, die ander een met rissies in vir die van ons wat nie ons les wil leer nie. Inge en Jan-Willem daag ook op vanuit Pretoria. Blykbaar het hulle êrens op ‘n grondpad beland. “Ja, presies wat Oom Google laasweek met my wou doen” kry ek hulle jammer.

Uiteindelik, begin Hans die deeg sny en goudbruin vetkoeke, mooi opgeblaas om ‘n groot gat te maak vir baie vleis, maak hul verskyning op die bord. Ons eet te lekker. Kuier onsself moeg en gaan soek beddens op toe die luggie te koud begin raak.

Saterdagoggend kry ek en Bella naarstigtelik die groot ketel aan die gang op soek na koffie. Ons lag vir Rita wat deur die nag in haar slaap die trein in die verte gehoor het, gedroom het hulle is op die walle van die Vaalrivier en toe sy wakker skrik vir Johan wakker maak met: “Ons moet hier wegkom. Die rivier stoot op en klein Dewald slaap op die vloer!”

Teen die tyd wat ek uiteindelik ‘n beker koffie in die hand het, sluit ek by Inge en Jan-Willem aan om die rugby te kyk. “Ek wil net die Haka sien” sê Inge. “Ek dink nie ek moet die wedstryd kyk nie” sê ek, maar kry tog my sit. Die All Blacks druk die eerste drie en Jan-Willem storm heeltemal oorstuur by die deur uit. Maak darem weer na ‘n rukkie sy verskyning.

Soos die wedstryd aangaan, raak ons versigtig optimisties. Dis nie lank nie toe skree ons luidkeels. Meer mense kom loer in om te sien waaroor gaan die bohaai. Op ‘n stadium stap Hans verby. “Ek gaan begin met die eiers, julle moet kom eet”. Hy kyk nie eers wat is die telling nie. Steur hom mos nie aan rugby nie. “Ek het laas gekyk toe Hansie ‘n ses geskop het” spot hy altyd.

“Is amper halftyd. Gee net kans” sê ek. “Ja, die All Blacks gaan nog twee drieë druk en dan is dit halftyd en moet julle kom eet” verklaar hy plegtig. “Jy is op dun ys” waarsku ek en hoor nie eens sy antwoord nie, want daar is te veel aksie op die TV.

Halftyd is ons skoon uitasem en moeg van al die spanning. Dit het egter geen uitwerking op ons eetlus nie… Eers toe my selfoon flits om die nuutste telling vanaf die Springbok App aan te dui, besef ek halftyd is verby. Ons stroom weer die sitkamertjie binne.

Op die skerm is dit die ene kookwater. Ek sit arms gevou en gluur oor een of ander beslissing van die skeidsregter toe Hans alweer voor ons verby wals. “Wat lyk jy so kwaai? Jou span loop dan voor. Ontvou jou arms”. Die keer kry hy net ‘n vuil kyk.

Die All Blacks druk nog ‘n drie. Klein Dewald sit langs Ouma Bella, die ene konsentrasie. “Ek hoop die skop is mis” sê Ouma en daar trek die bal teen die regop paal vas. Ons gaan te kere asof ons die lotto gewen het. “Ek het gebid dit moet mis wees” en klein Dewald straal van blydskap.

Die laaste vyf minute en ons raak al hoe benouder. “Oeee nee, hulle is op die doellyn. Ag nee hier kom dit nou” leef Ouma Bella haar in die wedstryd in. Skielik is alles verby. Die bokke gooi hul arms in die lug en ons skree dat hulle ons seker anderkant die Vaalrivier gehoor het. Jan-Willem storm uit en gaan spring op en af voor die deur. Die trane loop oor Klein Dewald se gesiggie. Pieter Steph du Toit wat huil is te veel vir die laastes van ons en ons lag en snuif en lag by die deur uit.

“Wie gaan almal saam skou toe?” probeer Hans orde kry. Almal skarrel skielik vir beursies en sleutels en dis ‘n gedoente om te besluit wie ry waar. Ek het net my sit agter Ouma gekry, toe my selfoon lui. Dis Belicia. Hulle is by die hek. “Belicia-hulle is hier” en ek rank weer uit die motor. Die nuus versprei soos ‘n veldbrand en voordat Belicia-hulle onder die afdak stop, is daar ‘n hele skare om te groet.

Blyk toe hulle is heeltemal geneë om ook ‘n draai by die Standerton Landbouskou te gaan maak. Ons is drie motors in konvooi wat uiteindelik onder die bome buite die hek stilhou. Ek, Hans en Ouma is al by die hek in toe staan die res steeds onder die boom. “Dat die jongklomp nou so kan draai” sug ek. “Lyk hulle smeer nou eers sonbrandroom aan” skud Ouma haar kop.

Met almal uiteindelik op die skougronde reken Hans die mense moet maar in verskillende rigtings gaan. Elkeen het mos maar sy eie voorkeure wat gesien moet word. Inge wil eers groepfoto neem. “Soek ‘n boom” sê iemand. Daar is nie bome nie. Ons vergader sommer onder die naaste afdak waar ‘n paar Brahmane ons nuuskierig bekyk. Rita maak haar foon staan en storm dan om ook in die foto te verskyn.

Van die Swart Skaap Komiteelede
Vlnr: Rita, Hans, Ouma Bella, Johan, Klein Dewald, Gerda, PJ, Belicia, Petrus, Bella, Inge en Jan-Willem

Dewald sien die John Deere uitstalling vlak voor ons en kies dadelik koers daarheen met die meeste van ons agterna. “Sjoe, dis ‘n groot trekker” sê ek. “Daai is nie ‘n trekker nie” sê Hans en ek word beduie hoe werk die grote masjien hier voor my. Kan nie meer onthou wat dit presies was nie, ek weet net dit was ekstra groot.

Ons dwaal so van die een groot masjien na die ander. Langs die pad verloor ons ‘n paar mense wat in ander rigtings inslaan. Land uiteindelik by die speelpark waar Klein Dewald na ‘n bietjie wik en weeg besluit om die stampkarretjies te probeer. Ons moedig hom hier van die kant af aan. Hy geniet elke oomblik al veroorsaak hy ‘n paar verkeersknope in die proses.

Stampkarretjies

Op pad in die rigting van die stalletjies loop ons vir Belicia en Ouma Bella raak. Belicia is op pad biertuin toe en Ouma is op soek na ons. Ons dwaal hier deur ‘n saal en daar deur ‘n ry stalletjies. Dis warm. Dis stowwerig. Nie ek of Ouma Bella protesteer toe Hans reken dis tyd om huis toe te gaan nie.

Ons loop by die naaste hek uit, die verste van die motor af. ‘n Vriendelike vrou wat ‘n oog oor die motors hou staan nader. “Tannie kan op my stoel sit, terwyl hy die motor gaan haal” bied sy aan en beduie na haar kampstoel langs die pad tussen die geparkeerde motors. “Ja dankie” sê Ouma, terwyl Hans alleen die langpad aandurf.

Mense loop verby, almal groet vriendelik. “Hulle dink ons pas die motors op” lag ek. “Dink jy hulle gaan ons ‘n tip gee?” vra Ouma.

Ons ry ‘n draai deur die dorp. Hans wys vir ons die mooi ou geboue, van die klipkerk met die standbeeld op die erf tot by die straat waar al die ou herehuise in ‘n ry staan.

By die huis dop ons om vir middagslapies. Ek het ook net my lê gekry toe hoor ek die ander motors so een na die ander intrek. Na ‘n wyle raak alles stil, die hele lot het gaan slaap…

Laatmiddag maak almal weer so stuk-stuk hul verskyning. Ek maak my tuis voor die TV en kyk hoe verloor my arme Leeutjies. Die laaste komiteelede daag op en kry baie gou ‘n beker koffie in die hand om hulle tuis te laat voel. Later skop Riaan en klein Dewald ‘n rugbybal op die gras rond. Onder die afdak het ‘n klomp saamgetrek rondom ‘n tafel. Daar word kaart gespeel. Presies hoe dit werk verstaan ek nog nie, maar dit het met baie lag gepaard gegaan. Belicia, wat oor twee maande die hoofrol in ‘n troue vertolk, knip vlindertjies uit. Kry later vir Rita en Inge ook elkeen ‘n skêr, daar word blykbaar baie vlindertjies benodig.

Die kaartspelers...

Almal kuier te lekker. Ons het half vergeet hoekom ons nou eintlik bymekaar is. Hans het alweer ‘n houtbord en mes beet en begin fluks uie te skil. Ook nie lank nie of hy skraap PJ en Johan om solank die vleis en die potte te gaan kry. Toe ek ook nuuskierig nader staan, erf ek die taak om die uie te roerbraai. Johan spook om al die vleis in die pot bruin te kry. Op ‘n kol ruik ek iets brand. Ek roer die uie met meer spoed, maar dis nie die uie nie. Die reuk raak erger. Besef dis die vadoek waarmee ek die pot vashou, die punt het onder die pot teen die vlam beland.

Ek lig die vadoek op. Staar na die punt wat aan die smelt is. “Oh hel, dit brand” sê ek. Petrus kyk op. “Maak dit dood” gee hy advies. “Nee, ek sal brand” sê ek en gee die vadoek vir Jan-Willem wat met groot oë vir my staan en kyk. “Help” sê ek vir hom. Hy gooi die vadoek neer en trap die smeulende kooltjie dood. Die ander lag vir my, maar ek roer alweer die uie wat nou hopeloos te vinnig braai.

Wessel kom loer wat in die pot aangaan net nadat Hans die aartappel bygegooi het. “Wat maak jy?” vra hy. “Hans se spesiale mash” antwoord ek en vergeet om te onthou dis eintlik kapokaartappels. “Oh, so met die uie en al?” vra hy en lyk nie oortuig nie. “Is baie lekker, solank ek nie die een is wat water bygooi nie. Op Kruisrivier het ons een aand amper aartappelsop gehad omdat ek te veel water bygegooi het.”

Net duskant sewe uur is die kospotte rustig aan die kook en die Voorsitter roep almal byeen. Die vergadering moet begin. Amper twee en ‘n half ure later, protesteer ek luidleels teen die langasems en die gebrek aan ‘n breek. “Tyd vir aandete dan” sê Hans en ons skarrel dankbaar uiteen.

Aand vergadering...

Teen die tyd wat ons klaar geëeet het, toe is die lus vir vergader nie meer hoog nie, maar die Voorsitter sit sy voet dwars neer. Ons handel darem nog so ‘n paar punte af, alvorens hy besef hy gaan sonder sy getrouste komiteelede sit as hy enigsins verder aangaan.

“Ons sal môreoggend klaarmaak. Agtuur almal hier. Lekker slaap”.

Die volgende oggend het half 8 al gekom en gegaan toe ek in Bella en Petrus buite op die stoep vasloop op soek na koffie. Die woonstel met die lekker koffie is nog gesluit. Hans se deur is ook nog toe. “Ek het poeierkoffie in my kamer” onthou ek.

“Koffie is koffie” sê Bella en ons gaan sit die ketel aan. Ons was so halfpad met ons eerste beker, toe maak Rita en Johan ook hul verskyning. Rita het net die ketel weer aangesit, toe hoor ons die onderste woonstel is oopgesluit en ons kan regte koffie gaan maak.

Net na agt toe maak ons sommer ‘n kring van wit stoele buite op die grasperk in die oggendson. “Elkeen sê gou wat jou portefeulje was, wat dit behels het en of jy bereid is om dit weer te doen, sodat die nuwe mense kan weet waar hul kan inval. Gerda, ons begin sommer by jou” word daar op my knoppie gedruk. “Ek het nie ‘n portefeulje gehad nie” verweer ek dadelik. “Bog, jy is ons joernalis. Toe nou.”

Ek besluit om nie te redekawel nie en verduidelik so vinnig-vinnig van bakkiesblad en stories skryf en oor die algemeen help. Die vergadering verloop heelwat vinniger as die vorige aand. ‘n Paar mense is haastig vir ry, daar is ander afsprake wat wag. Die datum vir volgende jaar se Swart Skaap word vasgemaak, die volgende komitee vergadering, ook doer ver in 2019, word so min of meer op besluit en dan groet die eerste mense al.

Die braaier word nadergetrek en die vuur aangesteek. Gistraand se brediepot land weer op die gasbraaier vir warm word. Hans kom nader met ‘n gerookte skaapribbetjie vir die vuur. Ouma Bella ontvries gaar rys en ek gaan duik die roomys uit die vrieskas.

20180916_100007

Hier en daar pak iemand ‘n motor. Kuier nog so ‘n bietjie en staan dan nader vir ‘n feesmaal. Na ete spring die manne in en algou is die “raadsaal” afgebreek en die planke gebêre vir ‘n volgende keer. Die gehuurde tafels en stoele is terug op die bakkie. ‘n Grootskaalse groetery volg. Ek doen hekdiens vir die laaste drie motors wat hul ry kry.

“Dit was ‘n baie lekker naweek. Dankie vir alles” groet ek ook ‘n rukkie later. So met die terugryslag al op die R23 langs, terwyl Madame Sync vir my ‘n rits Afrikaanse sangers op ‘n ry speel, dink ek terug aan Swart Skaap 2018, en aan elke Komitee naweek. Weet hierdie lot hoe bevoorreg hulle is om so as ‘n familie te kan kuier? Hulle aanvaar hulle saamwees so outomaties. Dis vir hulle vanselfsprekend dat hulle, hul ooms en tantes, neefs, niggies, afgterkleinneefs, broers, sussies en aangetroudes ken en jaarliks kan saamkuier. Nie almal is so gelukkig nie. Nie almal is so bevoorreg nie. My eie familie sal dit in hierdie lewe nooit doen nie. En dan wonder ek, of die lot Swart Skapies weet hoe dankbaar ek is dat ek deel van dit alles kan wees…

Oor Obelix, Asterix, pannekoek en sulke dinge

Ek en Yankee Mich vat hierdie September so op ‘n drafstap. Die eerste dag van die Lente is ons in Springs vir Mich se jaarlikse kuier by die ander Yankees. Ek lag maar net toe die vrou vra of het ek hom gebring vir sy 40 000 km diens. “Hy het nou amper 22 000 km op die klok” sê ek. Sy lyk verbaas, maar dis nou maar hoe dit is as mens van die huis af werk. Mich ry so een of tweemaal per week winkel toe en dan eet hy so elke nou en dan langpad vir groot kuiersessies.

Party maande meer as ander, en September val in so ‘n kategorie. Die oomblik toe my Yankee sy verskyning uit die werkswinkel maak en blinkblou pronk in die son, toe spoed ons Middelburg toe. Rita verjaar die tweede en ek is genooi vir ‘n snoekbraai Sondag. Saterdagaand maak sy vir ons lasagne en Johan laat ons deur ‘n oorlogsprent worstel. Sondagoggend is dit ‘n groot bedrywigheid om alles en almal betyds gereed te kry vir die okkasie. Net so voor half 11 is ons met die snoek gekoester in ‘n lekker sous om die draai na haar ma’lle toe.

Hier word daar toe eers lekker gekuier, gelag en gesels en dit raak net nog geselliger toe haar sus Bella, Petrus en Ouma Bella ook by ons aansluit. Hulle het die vorige aand ‘n troue in Johannesburg bygewoon en natuurlik het ons toe ‘n behoefte aan al die nuus en detail.

Rita Verjaar 2018

Die kuier word tydelik onderbreek toe Boet Jacob onseremonieël ‘n cupcake met ‘n brandende kersie onder Rita se neus druk en ons almal vir haar sing. Johan weet van snoekbraai en ons eet dat ons ampertjies nie plek het vir nagereg nie. Ek vergeet skoon om foto’s te neem of die tyd dop te hou. Die kuier is net te lekker. Is eers toe Petrus vir Bella en Ouma Bella bymekaarmaak en begin groet dat ek besef dis al oor drie en die ver pad huis toe lê nog voor.

Skielik is almal besig om almal te groet. Ek is al amper by Mich, toe Rita op my afstorm met “jy het my nog nie gegroet nie.” Ek kon sweer ek het, “dan het ek iemand anders twee keer gegroet” verklaar ek plegtig. Gewaar dan ek het vir Mich op ‘n hoek ingetrek wat vir my moeë brein nou nie maklik lyk om uit te kom nie. Gelukkig is Jacob toe gewillig om Mich by die hek uit te ry. Verspot maklik, maar nou ja, wie kan dan nou op ‘n vol maag dink?

Ek maak darem die huis teen skemer. Dit was nou rêrig lekker.

Twee dae later bel ek om Hans geluk te sê met sy verjaarsdag en kry uitnodiging na sy Obelix en Asterix aand vir Saterdag. “Ek gaan die naweek Standerton toe. Ek kort net ‘n blokkieshemp” vertel ek vir Ma. “Gaan julle nie volgende naweek Standerton toe nie?” vra Ma verbaas. “Ja” sê ek “vir die komiteevergadering. Die naweek is vir Hans se verjaarsdag.”

“Drie naweke in ‘n ry. Waar gaan jy geld vir petrol kry?” skud Ma haar kop, maar sy gaan soek darem vir my ‘n langmou blokkieshemp in Pa se kas.

Die week ontaard in een van daai weke waar werksdinge neig na skeeftrek en dagboeklysies nie wil klaarkom nie. Uiteindelik breek Saterdagoggend aan. Ek het Tom-Tom aan om die pad te beduie en sommer Oom Google ook vir ingeval. ‘n Ou foutjie. Die twee begin sommer al vroeg-vroeg koppe stamp oor watter pad ek moet vat. Ek besluit om Oom Google te vertrou. Gmph! Duidelik weet hy niks van Suid-Afrika se padwerke af nie. Ek ry vir my uiteindelik in ‘n grondpad vas, sien gelukkig ‘n bord met Heidelberg, Balfour na links en draai vies weg.

In die ry, kry ek weer vir Tom-Tom aan die gang wat my spoedig op die R23 het en reguit op Standerton laat afpyl. “Ek het verdwaal” groet ek Hans met die uitklimslag. “Natuurlik” snork hy en gaan aan met sy werk. Op die grasperk staan ‘n gedoente. Dit het die vorm van ‘n igloo met swart seil oorgetrek. Binne werkskaf Hans en nog ‘n man aan houttafels. “Lig daai kant” kry ek opdrag en nog ‘n skroef boor die hout in.

Die wind steek op en druk die affêre amper plat aan die regterkant. Ek loer benoud op. “Moenie my bouwerk om wens nie” raas Hans. “Ek kyk net” verweer ek en gaan staan buite vir ingeval die storie inmekaarsak.

Ons begin tafels dek, maar die wind waai al sterker en die pype bly uittrek. “Gaan nie werk nie” verklaar Hans. Hy gryp die maatband en ons gaan meet daar ver onder die anderkantste afdak. Die tafel sal inpas. Eers weer alles afhaal. Dan werk die boor oortyd om al die skroewe weer los te draai. Die tafelgedeeltes word stuk-stuk onder die afdak ingedra. “Julle bou ‘n legkaart” sê ek toe ‘n stuk weer netjies op die ander inpas. “Gaan haal asseblief liewer die bottel met kort skroewe” is al kommentaar wat ek kry op my ooraktiewe verbeelding.

Dit raak laat. Hans ry om plakkers te gaan optel. Ek stoei met die tafeldoeke wat nie hul lê wil kry nie. Die wind voeter al onder die afdak in. Hans spoed weer die erf in. “Kom help gou” sê hy en verdwyn die huis in. Ek is agterna. Kry hom waar hy besig is om gaatjies in ‘n lemoen te druk met ‘n vurk. Voor hom is ‘n groot pot waarin vrugte dryf in iets wat al te veel soos rooiwyn lyk. “Druk naeltjies in die gaatjies” sê hy en gee die lemoen aan. “Wat maak jy?” vra ek terwyl die naeltjies in die lemoenskil insink. “Dis ‘n Asterix en Obelix party, hierdie is die potion wat hulle drink” verklaar hy en roer die pot ‘n slag. “Obelix mag mos nie daarvan drink nie” antwoord ek sedig toe hy vir hom ‘n proe-glasie uitskep met ‘n groot lepel. “Ja, ek het mos in die pot geval” beaam hy en gee vir my ook ‘n glasie aan om te proe.

Ek proe. “Ughh, nee dis te sterk” kla ek dadelik. “Nie geweet jy is ‘n sissie nie” lag hy en gooi ‘n hele boks vol lemoensap by. Smaak dit toe nou sommer heelwat beter.

Ek maak pannekoekdeeg aan, sommer van daardie kitspakkies en gooi dit oor in bottels terwyl hy solank die uie braai vir die hoenderlewertjies. Die een skaappot gaan oond toe, die ander een maak hy staan op die gasbottel onder die afdak. Daar is die wind nog baas en verdere toue word ingespan om die seil vas te hou.

Die eerste gaste arriveer terwyl ek nog staan en potte roer op die stoof. Gelukkig is die tafels soortvan gedek en het ek al die plekmatjies gewas. Dit was so met die uitgaanslag om te groet dat ek besef die wind is nou nie net meer lastig nie, dis sommer koud ook. Die manne spook met die seil en die ligte onder die afdak. Ek verdwyn vir ‘n paar minute om die voorgeskrewe blokkieshemp en denim te gaan aantrek. Dankbaar ek het een van Pa se langmouhemde gevat.

Terug onder die afdak het nog mense gearriveer. Ek sien die eerstes het hul naamplakkers op. Agter gewone boerename het ‘n -estix verskyn. So hier en daar is ‘n naam totaal onherkenbaar. Obelix het dit goed gedink om my tot “Letternix” te herdoop. “Sy is mos ‘n joernalis” antwoord hy die vraagteken op die man naaste aan hom se gesig. Ons sit meer as gewillilg ons mussies op waaronder lange woltoutjies uithang. Hierdie skielike lang hare het ‘n paar manne deur die loop van die aand laat les opsê met die eet saam en “my hare is in my kos” is meer as eenmaal gehoor.

asterix 2018

Vir voorgereg bak almal hul eie pannekoeke in die ronde pannetjies op die klein stofies. Jy kan dan kies wat jy op jou pannekoek wil eet. Daar is alles van gerasperde kaas tot bottels stroop en natuurlik die hoenderlewertjies. Die groenpotjie se sous het net bietjie groen rissies in, die rooi potjie se lewertjies is besaai met rooi rissies. Die geveg is natuurlik dadelik oor die hoenderlewertjies. Wie het laaste watter potjie gehad? En wie het dit nie aangestuur nie? Later is die groot pot uit die kombuis aangedra, maar die was ook in ‘n japtrap leeg.

Toe almal opgepannekoek is, die “potion” al begin warm raak op die stofie en selfs die wind nou nie meer lus is vir sukkel nie, vang my oog Wolle s’n waar hy aan die anderkant van die tafel staan met ‘n blikbeker in die hand. “Wat?” bulder hy. “Vertel vir ons ‘n storie” gee ek opdrag.

Hy laat hom nie tweekeer nooi nie. Ons sleep ons stoele nader en hoor van al hul mannewales uit hul studentedae. Van Wolle wat twee uur in die oggend al die eerstejaars gaan wakker maak het, net om seker te maak hulle is ok en in die regte bed, tot Hans wat vir baie lank elke nag die hele koshuis oor die interkomstelsel wakker gekraai het. Almal het geweet dis hy, hulle kon hom net nooit vang nie.

Ons lag onsself weer van vooraf honger. Albert gaan kry die basmati rys op die stoof aan die gang. ‘n Paar maak sommer vir hulle nog ‘n pannekoek gaar. Die dorp se krag gaan so twee/drie keer af, maar kom darem weer aan alvorens ons kan begin kommer daaroor. ‘n Paar witbrode verskyn op die tafel met ‘n broodmes. Die groot pot se deksel kom af. Obelix beduie daar is die rys, hier is die vleis en vir die wat wil, hier is die brood, maak jul eie bunny chows.

asterix party 2018

Ai jai jai… en toe eet ons asof ons dae laas kos gesien het. Die regte Asterix en Obelix sou trots op ons gewees het.

Veel later is daar ‘n nuwe pot op die gasbottel. Rudilix staan en roer ‘n melkmengsel soos ‘n profesionele sjef. “Wat maak jy?” staan ek nader en loer in die pot. “Ek wag dat die melk kook. Ek weet nie wat ons gaan maak nie.” Ek gewaar die blokke sjokolade in die sak. “Oh ja, dis vir die sjokoladesous vir die roomys”, sê ek alwetend. “Huh” is al antwoord wat ek kry, maar hy bly maar die melk roer.

Iemand het malvapoeding en tuisgemaakte vla gebring. Die soettande eet dit solank terwyl hulle wag vir die sjokoladesous. Die drom word nadergetrek en ‘n vuurtjie gee bietjie hitte net buite die afdak. Buite is dit yskoud. Die mense begin te groet. Uiteindelik is dit net ‘n paar van ons om die vuur. Ons slaap oor. Ons hoef nie die lang pad in die koue te vat nie. “Ek gaan slaap” verklaar ek. “Nee” sê Wolle, “ek gaan eers ‘n grappie vertel.”

“Sit” sê Hans. Ons kuier nog so ‘n bietjie en gaan soek dan beddens op.

Sondagoggend kom almal verbasend vroegerig aan die gang. Hans het genadiglik hulp ingekry vir operasie opruim. Ek het al gesien hoe staan ons heeldag en skottelgoed was. Vir ontbyt word daar eiers gebak wat saam met die skaapbredie op roosterbrood geëet word. Ons drink warm koffie. Kuier te lekker. Wolle en kie vat die pad stad toe, hy het onthou hy het nog werk om af te handel. Ek rek my kuier nog so ‘n paar uur langer om eers die tuin te bewonder, en my te verstom aan al die masjiene, hout en staal waaruit Hans gereeld messe en ander dinge optower.

So tussendeur maak ons houtmussies, pannetjies, blikbekers en Asterix-plekmatjies bymekaar. Bêre dit weer in een van die groot swart trommels tot volgende jaar. Met die huis toe gaan slag kry ek die pannekoekbeslag wat oorgebly het in ‘n bottel om saam te vat.

Die keer sit ek nie eers vir Oom Google aan nie. Ek ry reguit Heidelberg toe. Vandaar ken ek die pad tot by die huis. Baie vinniger en makliker as die roete wat ek die vorige dag probeer volg het.

Laataand bak Pa pannekoek, nadat hy eers die mengsel bietjie reggetoor het. “Volgende keer moet julle my resep probeer. Die goed sit vas. ‘n Mens gee hierdie pannekoek net uit op ‘n kerkbasaar as jy kwaad is vir die predikant.” Ek lag en terwyl ek my derde pannekoek eet dink ek, hierdie was nou wraggies waar ‘n besonderse lekker naweek…

Oor nog ‘n kombuistee en groot kuier…

Bevind ek my die tweede keer in net oor ‘n jaar by ‘n kombuistee. ‘n Niggie van laasjaar se bruid trou in November en haar ma het al die pad uit Koekenaap die okkasie beplan in Groblersdal.

Die uitnodiging het vlak voor Swart Skaap op my slimfoon gearriveer. Nou se dae stig mens mos net ‘n WhatsApp groep en siedaar, almal is ingelig, uitgenooi en reg vir ‘n okkasie. Groblersdal is bietjie wyd vanwaar ek bly, maar gelukkig het Rita dadelik die potensiaal vir ‘n kuiernaweek by hulle in Middelburg raakgesien.

Kuier ek en sy weer bietjie te laat Vrydagaand. As mens mekaar ‘n maand laas gesien het, is daar noodwendig baie nuus om te deel en dinge om te bespreek.

Volgende oggend is ons vroeg wakker, maar bietjie traag om aan die gang te kom. Gelukkig is die pad nie besig nie. Rita het haar slimfoon se GPS aan. “Ons gaan te vroeg wees” sê sy “miskien moet ons eers by die damwal stop.” So gesê, so gedaan. Mich kom in ‘n inham langs die pad tot stilstand en ons verkyk ons aan Loskopdam se blou water.

Wik en weeg of ons sal stop vir koffie, besluit dan daarteen en ry direk vir die funksie. Die word toe op ‘n plaas net buite die dorp gehou. Ballonne dui die afdraai en die stukkie pad tot by die hek aan.

Ons staan nader waar jonge dames vrolik heen en weer skarrel tussen die huis en die grasperk om alles klaar te kry. Die Ma-van-die-Bruid ook bekend as Isabel vir my en Tannie Isabel vir Rita groet vrolik en deel dadelik werk uit. Ons moet glasbotteltjies met blomme in een van die bome hang. Onder die groot boom is ‘n Teepee staande gemaak met houtpale versier met baie lint en blomme.

blomme in die boom

‘n Lang tafel van houtpallette is gepak met allerande eetgoed. Nog ‘n tafel is vrolik belaai met versierde cupcakes en oor ‘n ander is ‘n wit tafeldoek gedrapeer waarop verskillende kwassies en verf lê. Ek dog eers dis die tafel om die kinders mee besig te hou. Ma-van-die-Bruid kom weer verby. “Strooi die gesnyde blomme sommer so op die tafel” beduie sy na die piekniektafel se kant toe. “Die tafel met die tafeldoek is die gasteboek. Elkeen kan ‘n blok verf en ‘n boodskap skryf.”

Ons strooi blomme en pienk kraletjies asof ons kunstenaars is.“Het iemand al vir Ouma Bella gaan haal?” raak ek bekommerd met die een oog op die tyd. “Michelle het” kom Ma-van-die-Bruid weer op ‘n drafstap verby, “hoop nie sy het verdwaal nie.”

Rita het intussen begin om ‘n sonneblom op ‘n blok van die gasteboek-tafeldoek te verf. Oorkant haar is iemand kunstig besig om so woerts warts ‘n protea te skep. “Gaan jy nie verf nie?” kom die vraag na my kant toe. “Nee, ek kan net inkleur” verklaar ek en gee sommer so ‘n tree agtertoe. Michelle maak uiteindelik haar verskyning met Ouma Bella in die motor.

die gaste boek

“Wanneer kom Belicia?” (dis nou die bruid) vra ‘n tannie wat naderkom om Ouma te groet. “Weet sy al?”

“Sy weet” antwoord Ouma Bella. “Toe Isabel-hulle gister uit die Kaap aankom toe verklaar sy ‘n Ma kan nie so ver ry en dan 24 uur wag om haar dogter te sien nie. Toe stuur sy vir Isleri met ‘n ballon by Belicia se werk in.” Ouma se oë blink sommer soos sy die storie vertel en ek kan my net indink hoe Belicia se gesig gelyk het toe sy opkyk en daar staan sussie met die ballon voor haar lessenaar.

‘n Wit motor kom die werf binne. Die oomblik toe Belicia uitklim, toe is die “Brides Tribe”, dis nou die strooimeisies, daar om haar na binne te neem om aan te trek. Die voornemende bruidgeom en laasjaar se bruidegom klim ook uit, maar beweeg nie ‘n tree nader aan die gedoente op die grasperk nie. Die klomp vrouens bymekaar was seker te veel vir hulle. Ek besef as ek wil groet sal ek maar moet nader stap. Blyk toe die twee het die vorige aand bietjie laat gekuier en die kopsere sit. Ek lag vir hulle. “Nou maar geniet dit” sê PJ en klim weer terug in die kar.  Die twee lyk baie verlig om te kan wegry.

Die oggend raak warm en die gaste raak dors. Op die tafel het ‘n skinkbord vol gesnyde vrugte verskyn. Hier kan jy nou jou eie drankie aanmekaarslaan. Jy besluit self watter vrugte jy saam met jou vrugtesap wil meng. Daar is ysblokkies met rooi granaatpitte vasgevries vir die koud maak. Die wat wil, kan wyn of vonkelwyn byvoeg.

Belicia en haar “helpers” maak hul verskyning. Sy lyk alte fraai in wit getooi met ‘n blommekransie in die hare. Almal skarrel vir sitplek op die gekleurde lappieskomberse, terwyl die oumas hul op stoele tuismaak. “Ek het vir jou ‘n stoel” roep Ouma Bella my nader. “Nee man Gerda, sit by die tafel” kom Ma-van-die-Bruid weer verby. Haar wange bloedrooi van al die geskarrel en die ingehoue emosies oor haar oudste dogter se kombuistee.

Ons kry ons bordjies vol en kuier te lekker. Dan kry Belicia en Isleri hul sit in die Teepee. Isleri wil net help geskenkies oopmaak. Tipies kombuistee moet Belicia eers raai van wie dit kom. Raai sy verkeerd moet sy ‘n slukkie wyn vat… deur ‘n strootjie. Ek kyk die saak so en is dankbaar dis nie ek wat dit moet doen nie.

Belicia giggel al meer. Vir Isleri raak die storie te lank en sy gaan spring saam met die ander kleintjies op die wipmat. “My bene slaap” sê ek vir Rita. “Myne ook” antwoord sy terug. Ons skuif albei so ‘n bietjie. “Ek kan nie meer sit nie” bekla ek my lot aan haar en wonder waar is die dae wat ek ure kruisbeen op die grond kon sit sonder moeilikheid.

Staan toe maar uiteindelik op en loop met sulke stywebeen treetjies tot agter Ouma Bella se stoel sodat my bene weer lewe kan kry.

Van die mense begin groet. Die “Brides Tribe” begin borde en glase invat. Ma-van-die-Bruid duik langs ons op. “Sjoe” sê sy. “Het dit gehelp?” vra Ouma Bella.

“Ja dankie” antwoord Isabel. Sy lag. “Ek kon nie vanoggend my grimering gedoen kry nie. Te veel gehuil. Toe gee Ma my ‘n halwe kanniewarrieniepil in. Dit het baie gehelp.”

“Ek het die pille destyds gekry toe ek so bang was vir tandarts toe gaan. Dit werk baie goed. Teen die tyd wat ek op daai tandartsstoel gesit het, toe gesels ek aanmekaar” borduur Ouma Bella ‘n prentjie.

Ons lag. Begin dan om ook so van ‘n kant af te groet en groete te stuur vir die mense wat dit nie kon maak nie. Ons moet nog gou by Ouma Bella se huis stop, sy het kaboemmielies gemaak. Enige een weet mens sê nie nee vir daai lekkerte nie.

Ek sien Ouma loop hek toe, sleutels in die hand. “Waar gaan Ouma nou heen?” vra ek, ek dog sy gaan saam met ons ry. “Ek soek my karretjie. Isabel het hom vanoggend geleen, want sy moes al 7 uur hier wees.”

“Hy staan nie buite nie” sê ek beslis. Ons draai om. Roep vir Isabel. “Waar gaan Ma nou heen? Ma se kar staan agter. Gee die sleutels ek gaan haal gou.” Eindelaas is Ouma Bella padvaardig. Ek het intussen vir Rita verloor. Sy kom van die koektafel se kant af. “Ons cupcakes” sê sy. “Ons vat dit vir Johan en Klein Dewald” verklaar ek.

cupcakes

Ons ry eers dorp toe vir die kaboemmielies. Voor die ouetehuishekkie steek ons vas. “Ouma Bella!” roep Rita. ‘n Tannie kom uit ‘n huisie, al kouende met ‘n sny brood in die hand. “Wie is jou Ouma” vra sy, terwyl sy die hekkie oopsluit. “Ouma Bella” antwoord Rita en ek knik net instemmend my kop as tweede getuie. “Weet nie of sy hier is nie” sê die tannie en sluit weer die hekkie. “Dankie tannie” koor ons saam.

Ons klop, maar van Ouma is daar nog geen teken nie. “Sy het dan voor ons gery” sê ek. “Sy stop haar kar daar anderkant. Vat lank om tot hier te kom, want almal keer haar voor” antwoord Rita en trek vir haar ‘n tuinstoel in die koelte in.

Ouma kom na ‘n rukkie aangeloop. “Vat my ‘n halfuur vandat ek my kar gestop het tot hier. Almal wil eers groet en gesels” lag sy.

Buite is dit warm vir Augustus. Binne lekker koel. “Sit aan die ketel Rita” sê Ouma. Ek plak my in die sitkamer neer. Die kombuis is piepklein. Al drie van ons gaan nie daar pas nie. “Ek gaan tee maak. Gerda, jy wil seker koffie hê?” vra Ouma vanuit die kombuis. “Ja, asseblief” glimlag ek. Dankbaar die familie verstaan dat ek nie hul liefde vir tee deel nie.

Ons kuier te lekker. Gesels troues en Swart Skaap. Kom stadig in beweging. Steek eers in die gang vas waar daar hordes familiefoto’s op is. Ouma dreig altyd om die klomp foto’s af te haal, maar sy weet ook hoe geniet ons dit om eers die muur te bestudeer. “Wie is daai nou weer?” vra Rita en wys na ‘n jongman wat graad vang. “Dis Piet” lag ek.

“Kyk, hier is my Pa” wys Rita ‘n foto uit van die man wat almal nog elke dag mis. “Daar is Hans ook” maak Ouma seker ons kyk nie haar jongste seun mis nie. Ons wil nog verder storie, toe lui Rita se foon. Johan wonder al waar draai ons so lank en kan ons asseblief lemoene by die Damwal kry?

Ons stop vir die gevraagde lemoene. Kry sommer kookvleis by die slaghuis, want die kaboemmielies vra vir ‘n lekker bredie. “Johan kan vanaand kosmaak” sê Rita, “kom ons gaan kry DVDs in Middelburg.”

Ons stap eers vlak voor vyf die middag weer die huis in. “Ek is moeg, wonder waarvan?” verklaar ek. “Is die ryery” sê Johan en begin solank aartappels skil. Ek en Rita maak ons tuis voor die TV om “The Greatest Showman” te kyk. Na die DVDs kuier ons wraggies weer tot anderkant 11 uur en sit die groot kuier voort die oomblik toe ons wakker word Sondagoggend.

Teen half twaalf staan ek bagasie in die hand gereed om by die deur uit te loop. “Sluit oop vir Gerda” sê Johan vir Rita wat met die sleutels in die hand staan, maar nie by oopsluit uitkom nie. “Ek gaan haar hier binne hou” kom haar antwoord.

Ek lag. Vat weer die lang pad huis toe. Die pad is besig. Die musiek is mooi. My gedagtes dwaal tussen my hartsmense, loop op ou spore in verskeie rigtings totdat ek weer in Vanderbijl stop. Die naweek was goed en dit was lekker.

Swart Skaap 2018… Fluit-fluit my storie is uit

Sondagoggend is ek hopeloos te vroeg na my sin wakker. My laaste dag op Kruisrivier. Ek vang ‘n vinnige stort en gaan soek dan geselskap. Om die warm kole van die vorige aand se kampvuur vind ek ‘n paar verdwaalde skape.

Die koffiewater kook al. Jonge Francois verseker my hy het heelnag wakker gebly. Ek lag vir hom. Sy oë staan stokstyf in sy kop, maar hy bly manmoedig wakker. Ek gewaar vir Piet waar hy nog so half aan die slaap sy weg badkamer toe vind. Handdoek oor die skouer. Hy waai in ons rigting en verdwyn dan by die deur in.

Hans maak sy verskyning op soek na koffie. “Het oom al vanoggend hare gekam?” vra Francois hom. “Oom se hare staan alles regop.”

“Nee, ek kam net eenmaal per dag hare en dit is as ek klaar gestort het. En dit het ek nog nie vanoggend gedoen nie” kom die antwoord.

Dis die lekkerte van Swart Skaap. Vroegoggend om die vuur kry jy mense in alle fases van wakker word. Die wakkerblyers, die klaargestortes met klam hare, die pajama draers… almal met hande om warm bekers koffie geklem.

'
‘n Laaste koffie om die amper gestorwe kampvuur

Ek en Rita begin dink aan ontbyt maak. Ons kry die bakke met die vorige aand se slaaie uit die koelkamer. Druk die groente weer in die oond vir warm word. “Kry vir Japie om die vleis van die bene af te sny. Hy is die regte man daarvoor. Ek gaan gou stort” kommandeer Hans in die verbygaan.

Ek keer klein Dewald voor. “Gaan roep asseblief vir Oom Japie. Sê ons benodig sy hulp in die kombuis.”

“Hy slaap nog tannie” protesteer hy. “Oom Hans het gesê” gebruik ek die towerwoorde en daar gaan Dewald om Japie uit sy slaap te wek.

Op die stoof is twee potte met water aan die warm word. Links is vir die gewone pap, regs vir die grondboontjiepap. Katrina moet die pap maak, maar Katrina het gaan stort en die water wil begin borrels maak. “Dit kook” sê ek en laat val die deksel omdat ek alweer vergeet het om ‘n vatlap te vat en die ding is warm.

“Gooi meel” sê Rita. Ek gooi die meel dat dit hopie maak soos Hans altyd doen. Katrina kom van buite af in. “Aikona Sissie, nie so nie” raas sy en roep vir Petrus om te kom help roer. Hans kom binne en begin om die grondboontjiebotterpap aan mekaar te slaan. Grondboontjies, rosyntjies, kondensmelk en grondboontjiebotter word saam in die pap ingeroer.

Wolle en Katrina, sonder haar sal ons regtig sukkel…

Intussen het die kombuis alweer volgeloop en ek gaan soek vars lug buite. Japie het die skaapbene gestroop en die vleis word nou stadig maar seker warm waar dit uitgepak op die kampvuurrooster lê.

Net voor ontbyt word almal bymekaar geroep vir ‘n groepfoto. Dis nou almal wat wakker is, van die jongklomp wat amper om die vuur gedeurnag het is daar nog geen teken nie. Ons kry ons sit en staan sommer so op die stoeptrappies. Rikus stel die kamera op. “Kyk vir die liggie en glimlag”, dan moet hy hom haas om ook betyds vir die foto te wees.

Foto skaars geneem, toe wuif die eerste mense al totsiens. Na ontbyt word dit ‘n warrelwind van mense wat inpak en groet en motors laai en groet. Ouma Bella is naderhand in trane toe sy vir die soveelste agterkleinkind moet totsiens sê.

Dis ‘n gesukkel om alles en almal in motors te kry. Op ‘n stadium sit ek op die stoep, toe Japie en Rene weer verbykom. “Ek het julle al ‘n uur terug gegroet” sê ek verbaas. “Ek weet” sug Japie “en Komatipoort is nog ver.”

“Totsiens tannie” staan Pieter nader om gegroet te word. Ek kom sommer blitsvinnig in beweging. My plaasmense kan nie ry sonder om totsiens te sê nie. Vang Piet al aan die anderkant van die bruggie. “Jy kan nie ry sonder om te groet nie” raas ek van ver af. “Nooit” protesteer hy, maar ek weet hy is haastig om terug by Nella en die plaas te kom. Dit is winter en dan is die brandgevaar in die Laeveld hoog.

Willem en Klein Willem kom skud blad. “Waar is Isabel?” vra ek verbaas dat net die helfte van die gesin gaan pad vat. “Sy en Isleri ry later saam met Hans” kom die antwoord.

Ek dink daar was mense wat ek nie gegroet het nie. Die laaste uur of wat het net te vinnig gegaan. My eie goed het ek so stuk-stuk in Mich gaan laai. Net betyds onthou van Pa se koelerboks wat nou al vir amper twee weke onder ‘n tafel in die kombuis staan.

Op die stoep is ‘n handvol laaste skape nog aan die kuier. Rita tel die mense uit die registerboek om seker te maak die regte kampfooie word oorbetaal. Hans werk die werkers se salarisse uit. ‘n Koue wind begin om die een hoek speel en donker wolke nader die berg.

niggies
Isleri en Dante kuier vir oulaas saam… tot volgende jaar…

“Wat is jou plan Gerda?” vra Hans en klap sy skootrekenaar toe. “Ek moet net voor donker in Vanderbijl wees. Sal eers help opruim.”

“Nee, jy het hard gewerk. Ry nou. Gaan rus” kom die opdrag. Ek skraap moed bymekaar en begin die groetslag van Katrina in die kombuis tot by Isabel en Rita op die stoep. Toe ek die grondpad vat sing Laurika Rauch vir my “Jy sê ek moet vir jou ‘n storie skryf, sodat jy my kan onthou, as ek sou weggaan met die tyd…”

Ek ry huis toe en ek gaan skryf die storie in vier dele. Stuur dit die kuberruimte in en onthou die laaste reëls van die gedig in graniet op die Oewerbankie: “Vreugde in my gemoed. Tiny Bubbles in my bloed.” Swart Skaap 2018 is verby en dit was lekker en dit was goed…

 

Swart Skaap 2018… Saterdag Kaperjolle

Saterdagoggend word ek verbasend vroeg wakker vir iemand wat eers na een gaan slaap het. Op die stoep is ‘n paar Voor Skape al besig om koffie te drink. Hans sit by die registrasietafel. Hewige frons op die voorkop nog steeds besig met die skattejag.

Eindelaas is dit na sy sin en kry ek opdrag om die leidrade uit te knip en hopies te maak. Teen die tyd wat ek klaar is, is die stoep al redelik gepak met mense en die vuur alweer aan die gang. Ek mik kombuis toe, maar daar is ‘n hele skare doenig met ontbyt. Ek vlug. Dit lyk vir my net te besig en al of mense op mekaar se tone gaan begin trap.

Saterdag Ontbyt
Rita, met die voorskoot, verseker alles loop wel in die kombuis. Marthie het kom hand bysit.

Kry eerder koffie. Gesels met mense wat gister nog vreemdelinge was. Johan kom verby, “hoe laat is die skattejag?” My brein probeer in ‘n ander rat oorskakel, maar daar is niks. Ek kan nie onthou nie. “Oh jinne, ek weet nie. En ons moet nog met die baanbeamptes vergader” raak ek benoud.

“Ek sal gaan uitvind” sê hy en waag dapper sy lewe die kombuis in. Hy weet Rita sal die antwoord hê. Oomblikke later is hy terug. “Dis net na ontbyt. Wie is almal betrokke by die skattejag? Ons sal nou moet praat” lyk hy ook skielik bietjie benoud. Gedagtig aan my brein wat nie samewerking wil gee nie, verklaar ek dadelik “kry vir Hans”.

“Hy is besig. Jy sal dit moet doen” kom die antwoord sonder simpatie. Ons hark die komiteelede bymekaar wat moet diens doen. Ek verduidelik hoe dit gaan werk. Dis moeilik om hoorbaar oor die gedruis van stemme te praat, sonder dat moontlike skattejagters hoor. Uiteindelik is almal tevrede ingelig en is daar meer vrede oor wat met die skattejag moet gebeur.

In die kombuis is die ontbyt amper gereed. By een van die braaiers is ‘n baie groot omelet besig om vorm aan te neem. Die vorige aand se sop is lankal vergete en die groot honger is op ons. Teen die tyd wat ontbyt klaar is, is die eerste stuk van die laaste sement bo-op die muur gegooi. Die Lamonte kry eerste die geleentheid om hul hande in oxide te druk en dan in die nat pleister. Veral die kleintjies geniet die gedoente baie.

Deur die loop van die dag kry elke familie die kans om hul handafdrukke op die muur te laat. Elke familie verteenwoordigend in ‘n ander kleur. Hier en daar herinner ‘n blou voetjie aan ‘n gesinslid wat reeds die Ewigheid ingeloop het. My hand maak sy verskyning in geel neffens Ouma Bella en Hans se hande. Ek voel heel geëerd oor die voorreg.

20180714_165736

Laatoggend maak almal aanstaltes om aan die skattejag deel te neem. Die twee nagte se laat gaan slaap haal my in. Was ek ‘n selfoon het ‘n “battery low” liggie op my voorkop begin flits. Ek verduidelik die situasie aan my mede-baanbeamptes. “Ons kry vir jou ‘n plaasvervanger” sê hulle en minute later verduidelik ek vinnig die proses aan Marieke en Nettie wat heel gewillig is om as baanbeamptes diens te doen. Ek vermoed ek het aan die slaap geraak op pad kamer toe, maar het darem my bed gehaal.

Word eers weer wakker toe iemand die klok lui, ek weet nou nog nie waarvoor nie. Vind Ouma Bella en Tannie Annatjie aan die gesels. Die skoonsussies kom al ‘n lang pad saam en daar word lekker gekuier.

Voor Skape
Ouma Bella en Tannie Annatjie kuier lekker op die nuwe Oewerbankie

Die skattejagters kom so stuk-stuk van die swembad se kant af terug. Dit blyk dit was ‘n groot sukses en almal het die leidrade wat ek neergepen het geniet.

Oom Moolie deel stukkies karton uit, geknip in vormpies wat die mense weer aanmekaar probeer kry. Dit is heelwat moeiliker as wat dit op die oog af lyk en die oom geniet dit om die jongklomp so te sien sukkel.

Intussen kom die tyd van die veiling nader. Die afslaer verskoon homself om eers te gaan stort en ek begin veilingstukke vergader. Dis die eerste jaar wat daar ‘n veiling op die Swart Skaap Naweek gehou word. Vir maande is daar al foto’s gedeel van die skenkings op sosiale media en die opgewondenheid is groot.

Die kinders kry eerste beurt om op Swart Skaap Spaarblikkies te bie. Oorspronklik het ons gereken, hulle kan dit vir so maksimum ‘n R1 ‘n blikkie opraap, maar ons het ons misreken met die familie se groot harte. Wel wetend dat die geld vir die Swart Skaap Trust gaan, is die kinders aangehits en algou is die R20 merk vir die blikkies verbygesteek.

Een na die ander word die items opgeveil. Van Ouma Bella en Tannie Alida se handgebreide skapie kussings tot by Isabel se bottel Koekenaap Zoer Doef (vra nie vrae nie, daar is drank by betrokke), geroosterede Makadamias van Modderspruit se eie oes, avo’s, aarbeiplantjies, ‘n oorspronklike olieverf skildery en Hansie (die pop wat Ma geskenk het met die klere wat sy self gebrei het.) Die manne slyp hul tande vir die Walvismes en die Jan Likkewaan Mes wat Hans spesiaal vir die veiling gemaak het. Die afslaer moes ingryp anders het hulle seker nou nog gebie op daardie messe!

walvismes 1
Die Walvismes… een van die gewildste items op die eerste Swart Skaap Veiling

Na al die opwinding van die veiling soek almal lafenis in koffie. In die kombuis is daar alweer groot doenigheid om al die bykosse gereed te kry vir aandete. Buite laai Hans die skaap op die spit. Die kampvuur knetter vrolik. Die kinders hardloop nog steeds die wêreld vol. Hul suikervlakke goed hoog nadat Belicia, Inge en span hulle die middag op ‘n paaseier soektog geneem het. Dewald en sy span kry die wafelpanne in gereedheid. Die kinders drom opgewonde saam vir die lekkerny en gooi stroop oor saam met lepels vol roomys. Taai, maar tevrede, speel hul verder. Van die grootmense staan ook nader om te proe.

Vroegaand roep Hans vir stilte en vra vir Lamonte-stories. Ons hoor van kleintyd se stoutighede op die plaas en lag lekker vir die dae toe Oom Moolie en sy broer spook gespeel het op Biesiesvlei.

Broers
Oom Lafras en Oom Moolie… twee bobaas storievertellers.

Die skaap is ampertjies reg toe Hans die komitee bymekaar hark. Elkeen moet nou eers verduidelik waar pas hul portefeuljes nou eintlik in en of hul weer verkiesbaar is. Ek het my rustig in die hoek van die oewerbankie, die verste van die praatwerk en die naaste aan die spitskapie tuisgemaak. Kruip so bietjie weg agter Piet en van die ander wat voor my staan.

Ek is nie amptelik op die komitee nie. Is nooit verkies nie. Het perongeluk betrokke geraak en voel dus dat ek nie nodig het om aandag te gee nie. Tot Hans verklaar “waar is ons kommunikasiebeampte? Gerda!”

Willem begin sommer lag. Hy het gesien ek kruip weg. So met die vorentoe stap klink daar ‘n groot gejuig op en ek sluk hard aan die knop in my keel. Hier sit amper ‘n 100 mense om ‘n kampvuur, bykans almal familie van mekaar, en hulle het my sommer so goedsmoeds as een van hulle aanvaar. Jare se ervaring as kommunikasiebeampte skop in toe ek die mikrofoon by Hans vat. “Ek is nie amptelik ‘n komiteelid nie. Ek is nooit verkies nie. Dankie vir die voorreg. Julle is bevoorreg om so as ‘n familie te kan saam wees. Vir die van julle wat op die nuwe komitee gaan dien, ons steur ons nie eintlik aan portefeuljes nie, elkeen spring in en doen wat gedoen moet word.”

Ek gee die mikrofoon terug. Hy is nie tevrede nie. Die klomp om die vuur ook nie. “Is jy weer verkiesbaar?” kom die vraag. Ek vat die mikrofoon. Kyk verby hom en verby die bekende en minder bekende gesigte om die vuur. Sluk weer die knop weg. “Ek is hier solank as wat julle my hier wil hê.” Ek het die vraag bietjie omseil, maar die antwoord dra goedkeuring weg.

Vinnig word al die 2018 komiteelede herverkies, behalwe Bella, wat weens haar werkslading net as konsultant gaan dien. Ek wonder of sy weet dit beteken ons gaan haar in allegeval by alles betrek… Ons geledere word versterk met ‘n paar ekstra lede waarvoor ons dankbaar is. Vele hande maak ligte werk het ons die jaar besef.

Met al die formaliteite afgehandel kan die mense in die ry val vir aandete. Elkeen kan self besluit watter stukkie van die skaap Hans moet afsny vir hul borde wat kreun met al die lekker pap, slaaie en potbrood. Ek sit hand by totdat Hans waarsku, “gaan kry vir jou kos. Hierdie mense staan nou al vir tweede porsies.”

skaapbraai
Die spitskaap is reg. Die mense kies hul vleis.

Ek skep mildelik van Rita se ekstra-lekker koolslaai, ook die aartappelslaai wat sy op haar spesiale manier aanmekaar sit. Maak my tuis by Petrus en Bella se tafel. Lag naderhand so ek kry nie asem nie.

Kry heelwat later weer my weg na die kombuis om te hoor of Rita nog in een stuk is. Haar vingers het vroeër die aand onder een van Hans se messe deurgeloop toe sy ‘n lemoenpampoentjie probeer deursny het. Gelukkig nie die skerpste mes in sy arsenaal nie, maar ek hoor daar was bloed by betrokke. Sy is egter haar vrolike self en besig om die terte in blokkies te sny vir nagereg. Ons hoef nie eens vir die mense te sê nie, algou is hul daar en smul hul al te lekker aan roomys, Inge se tipsy tert en die vlatert wat my so baie gryshare gegee het.

Die dag was lank en sommer vroeg-vroeg is daar net so paar verdwaaldes om die vuur oor. Ek mik om te gaan slaap, maar eers keer PJ my voor. Ivano wil my ‘n storie vertel, Pieter het iets op die hart en Isabel reken ek het nog lank nie genoeg saam met haar gesels nie. Saam-saam vat ons Belicia aan wat nou opsluiks in Groblersdal wil trou en dit nadat ek en Isabel al in September met Margi se trouvoorbereidings, gesien het hoe reël ons ‘n kaalvoet-strand-troue vir Belicia en PJ. Belicia is nie te vinde vir my en haar ma se planne nie en lag lekker oor wat ons gedink het was ‘n briljante idee.

Weereens baan ek my weg kamer toe met ‘n glimlag. Swart Skaap 2018 dag 2 is verby en dit was goed en dit was lekker…

Swart Skaap 2018… ‘n besige Vrydag

Die Swart Skaap 2018 naweek het uiteindelik aangebreek. Vrydagoggend begin effens aan die deurmekaar kant. Na die drie weke se vroeg opstaan om die bouprojek klaar te kry, verslaap een en almal op die laaste oggend.

Tyd vir rondstaan en behoorlik wakker word is daar nie. PJ en Johan vat die Cruiser op hul eerste tog agter nog kampvuur hout aan. Hans loop en frons. Rita vat hier en los daar in die kombuis, wel wetende dat sy van die aand af vir amper 100 mense moet kos maak.

Die enigste onverstoorde is Katrina. Sy sorg dat almal koffie en beskuit kry en so op haar eie manier kry sy ons aan die gang. Ek sit met ‘n hoop werk wat moet klaar, terwyl ek brand om te help met die laaste voorbereidings.

Rita knip skapies uit vir die kamerplasings. Die kraalname moet nog op, aandete se sop moet klaar en ek het nog ‘n vlatert wat moet gemaak word. Hoe ons alles gedoen gaan kry weet ek ook nie. “Ouma, kan Ouma asseblief help met ontbyt?” ontdek Rita skielik die wonder van delegeer. Ouma Bella spring sommer vinnig in en gou-gou is die vorige aand se braaivleis deel van ontbyt en is die pap aan die prut.

Die goeie spyse gee ons nuwe moed. Hans plak ‘n lys van alles wat nog gedoen moet word teen die yskas vas en elkeen doen sy ding so van ‘n kant af. PJ prakseer heel handig ‘n kontrepsie om die stompe in die vuur mee rond te skuif.

PJ en sy kontrepsie vir die stompe
PJ het ‘n heel handige kontrepsie gemaak om die stompe in die vuur rond te skuif.

In die kombuis is al wat ‘n stoofplaat gepak met soppotte van alle grotes. Agter borrel Johan se boontjiesop en daarnaas die pot waarin hy gou die vleis sag stowe. Op die linkvoorplaat prut Hans se vleis en groentesop so saggies-saggies tot volkome lekkerte en voor regs lyk die rissiesop brandwarm selfs op ‘n afstand.

“Ek kort ‘n plaat vir die vla” praat ek van die kombuisdeur af “anders los ons die vlatert” probeer ek myself uit ekstra werk wurm.

“Nee, jy los niks” raas Rita. “Netnou is daar nie genoeg poeding vir al die mense nie.” Ek lag. Sy is pure kombuismatrone. Persoonlik dink ek sy stres heeltemal te veel en verniet, maar nou weet ek ook sy moet haar Tannie Isabel se baie bekwame skoene in die komuis volstaan die jaar… so ek voel meer simpatie as wat ek wys. “Laat weet my dan wanneer daar ‘n plaat oop is” verklaar ek en verdwyn.

Uiteindelik laat weet Johan daar is ‘n plaat oop. Ek dag ek gaan gou die vlatert maak, maar ja, daardie groot kampstoof, Hans sê dit ly aan Gerda-vergiftiging, wil nie saamwerk nie. Die melk wil net nie tot kook kom nie. Dis nou tot PJ op ‘n stadium die kombuis binnekom. “Jy nou so lyk?” vra hy half stomgeslaan omdat ek staan en frons in plaas van lag soos wat ek meeste van die tyd doen. “Is hierdie melk. Dit wil nie kook nie” bekla ek my lot. Net toe hy nader staan om te kyk, kom die langverwagte borrels uiteindelik. “Sjoe, maar ek is hot” lag hy “ek kry selfs melk aan die kook.”

Lank voor die tert klaar is daag die eerste mense op. Ons almal skarrel nog en ek voel half sleg dat ons nie aandag kan gee nie. Gelukkig het Katrina die eerste gebakte skaapkoppe gaar. Dit hou ons gaste vir ‘n ruk besig.

Die eerste skaapkop word gesny...
Niks lekkerder as ‘n warm skaapkop nie.

Stelselmatig val alles in plek. Meer mense daag op. Soek almal eers die papier op die buite yskas waar die kamerplasings op is. “Wat maak Gerda tussen die Oewerskape?” wil Hans op ‘n stadium amper kwaad raak. Hy het my in die Straat Skape Kraal ingedeel, maar ek is nie verniet joernalis nie, het lankal uitgevind daar is mense wat skielik nie meer kan kom nie, dus is daar ‘n kamer in die Oewerskape Kraal leeg. En dis hoeka die kamer wat ek die vorige aand betrek het. Ja, ja ek het alweer getrek, maar ons moes die luukse kamers ontruim vir die Voor Skape wat almal 80 plus is.

Kamerplasings
Elke Skaap het sy Kraal die naweek gehad van die Vlakteskape anderkant die saal tot by die alleenloper ramme in die Bosskape Kraal.

Die son begin dink aan gaan slaap en die skaduwees raak lank. Meer motors stop. Die kleintjies maak dit nie eens tot by die kuierarea om te groet nie. Soos hulle uit die motors klim is daar nefies en niggies wat hul dadelik intrek om saam te speel.

Die kampvuur word gestook. Die vlamme brand hoog. Oral is daar groepies mense aan die gesels. Katrina dra nog gebakte skaapkoppe uit. Van die voriges is omtrent net die tande oor. “Ek het nog nooit skaapkop geëet nie” sê ek vir Johan. “Dis lekker. Kom ek sny vir jou” sê hy en vat twee van Hans se vlymskerp selfgemaakte messe soos ‘n pro vas. Ons word bykans dadelik omring deur ‘n handvol kinders wat nader staan om die gedoente te beskou. “Is jou eerste skaapkop. Jy kan die tongetjie kry” verklaar hy terwyl hy die tong uitsny. Ek is bietjie versigtig. “Smaak dit soos beestong?” vra ek en beloer die heel tong in my hand. “Ja, is lekkerder”.

Ek blaas-blaas eers die warm stuk vleis en vat ‘n hap. Hy is heeltemal reg. Dis baie lekker. ‘n Blondekop dogtertjie staan nader toe hy die skedel oopkap. “Ek het besluit, die jaar probeer ek die harsings, volgende jaar gaan ek ‘n oog eet” sê sy kordaat. En sy doen dit toe ook!

Hans kom die kombuis binne met wors wat hy op die vuur gebraai het. Hy gooi sonder seremonie ‘n klomp warm sous oor en gryp dan ‘n handvol sosatiestokkies. “Wil jy proe?” vra hy.

“Is dit donderwors?” vra ek wat al met die spesialiteit van hom kennis gemaak het, dis ook bekend as bliksemwors. (Skuus my taal, maar ‘n feit is ‘n feit en dis wat mense sê as hulle dit proe.)

“Ja” sê hy “proe” en die pot word onder my neus gedruk. Ek is vroeër die dag al tot ‘n “sissie” verklaar omdat ek gesê het sy rissiesop brand te veel, so ek vat maar die uitdaging aan. Oomblikke later toe brand dit tot in my oordromme. Ek vlug uit die kombuis uit, deur die massa mense tot waar ek PJ langs die vuur gewaar met ‘n bottel Flying Fish (ons noem dit sommer Lucky Star) in die hand. “Help” al wat ek uitkry. Gelukkig verstaan hy toe vinnig en word die bier aangegee. Ek vat sommer groot slukke en die vuur in my oordromme bedaar. “Jy Oom Hans se donderwors geëet?” lag hy.

Rondom my klink meer krete, hoesbuie en ‘n paar skelwoorde op. Hans is besig om die rondte te doen met die wors. Soos een man sê, terwyl hy die trane uit sy oë vee, “na die derde stukkie raak dit baie lekker.”

Die baie mense wat rondmaal is almal op ‘n manier familie. Verlangs. Aangetroud. Dit skeel hul nie ‘n snars nie. Familie is hulle familie. Hans probeer almal inboek dat hul, hul koffiebekers kan kry. Ek erf die boks met Swart Skaap T-hemde. Begin van ‘n kant af uitdeel, die eerste klomp gaan maklik. Dis my Africa Silks Plaas (hier rond beter bekend as Modderspruit) se mense, komiteelede en ander wat ek van laasjaar se groot troue onthou. Dan hak ek vas met vreemde name, maar nadat ek ‘n paar van my mede skaapgenote gekonsulteer het, kom ek agter die mense kom eers môre.

Tussen al die gedruis en gekuier, begin die hongerpyne knaag. Die elke-jaar-se Swart Skape weet om sommer al die verskillende soorte sop te meng vir die lekker, maar die nuwelinge beloer eers die potte goed. Ons het die rissiepot met drie rooipennetjies gemerk, wil nie hê iemand moet onverhoeds aan die brand slaan nie.

Kry later vir Dewald (dis nou groot Dewald en nie Rita en Johan se klein Dewald nie) besig om sop te eet. Die sweet tap hom af ten spyte van die Julie koue. “Eet jy Hans se rissiesop? Plaas het jy dit met sy groentesop gemeng” lewer ek kommentaar.

Hy kyk my aan asof hy dink ek praat nou Grieks. Vee ‘n slag oor sy voorkop en eet toe lustig sy rissiesop verder.

Stelselmatig raak die gedruis van stemme minder soos die meeste mense mik om te gaan slaap. Min of meer dieselfde tyd onthou Hans ons het nog nie die skattejag klaar beplan en reg nie. Ons skraap die paar komiteelede wat nog wakker is nader. Hy moet alles ‘n paar maal verduidelik, dis amper middernag en ons registreer nie meer so lekker nie. Rita onthou sy moet nog vir die mense warm melkdrankies bedien en verdwyn om die melk aan die kook te kry.

Die ander het so een-een weggeraak. Sit ek en Hans toe nou en uitwerk van baanbeamptes en hoe die punte gaan werk. “Ons sal die kaarte moet gaan wegsteek” sê hy. Ek kyk op my selfoon, dis na middernag. “Nou?” vra ek, maar hy is reeds met die trappe af.

Hier gaan die twee oudste komiteelede in die middel van die nag die vlaktes in. Ek en Rita was oorywerig toe ons laasnaweek die wegsteekplekke gaan soek het om die leidrade te skryf. Hulle is ver uitmekaar. Dis koud. Ek het die selfoon se flitslig aan, maar is steeds rigtingbeduiweld. “Hou op om zig-zag te loop” raas Hans.

“Is oor ek koud kry” brom ek terug en probeer om reguit oor die vlaktes te loop. “Waar voeter jy nou heen? Die ou trein het nie daar gestaan nie” hoor ek agter my.

Ek swenk skerp regs. Halfpad op pad na die hindernisbaan anderkant die rivier steek ek eers vas. “Vat gou die papiere. My broek verloor” sê ek en pluk die halstarrige denim weer op.

Eindelaas is ons terug waar die bittereinders om die vuur vergader. Albert het ‘n paar braaibroodjies en tjops op die rooster. Die jongmanne teug aan hul dop. Ek storm die kombuis binne. “Ek is gevries” verklaar ek. Natasha staan met haar hande oor die stoofplaat. Die plaat bly baie lank warm nadat dit afgesit is. “Kom hou tannie se hande hier, dit werk beter as die vuur” gee sy raad.

Na ‘n koppie warm melk met ‘n sjokolade blokkie in voel ek heelwat beter. Net anderkant een uur haal die groot moeg my in. Slaaptyd. Die eerste dag van Swart Skaap 2018 is verby… en dit was goed en dit was lekker…

 

 

 

Die bouprojek op Kruisrivier

Elke jaar wanneer die koue nou behoorlik toeslaan, trek al wat ‘n afstammeling van Oupa Jacob Swart en sy broers, susters en hul gesante saam vir die Swart Skaap Naweek. Die afgelope amperse dekade vind die gedoente op Kruisrivier Kampterrein, anderkant Middelburg en duskant Groblersdal, plaas. Elke jaar is dit half aan die koue kant om die kampvuur.

Hierdie jaar het Hans Swart en sy komitee besluit dis tyd vir ‘n verandering. Hierdie koudkry rondom ‘n kampvuur moet end kry. So is operasie Bouprojek gebore. Natuurlik eers die kerk aan wie die terrein behoort se toestemming gekry. Gelukkig het hulle die voordeel van ‘n muur ingesien.

Daar is vergaderings gehou, kop gekrap en planne gemaak, verlof ingesit en 22 Junie toe trek die komitee laer op die kampterrein vir ‘n laaste vergadering. Die Sondag bly Hans en sy span agter. Ek was een van hulle. Ons drentel by die kombuis uit tot daar waar die droë rivierloop onder die bome se skadus rus. “Daar is die fondament waarop ons die muur gaan bou. Dan moet ons dit nou opvul tot hier bo en dan kom die bankie nou aan” verduidelik hy mooi vir my. Ek staar na die groot niks daar onder en meet die afstand tot bo. “Opvul ja” beaam ek, maar my brein wonder hoe op aarde hy dit in drie weke gaan regkry?

Eers was daar niks...
Dis wat ons begroet het op 24 Junie…

Volgende dag is Hans vort dorp toe om nog boumateriaal te kry en bouers. Ek en Ouma Bella dink solank hoe en wanneer ons gaan kosmaak en so tussendeur stel ek kantoor op, op die stoep.

In die volgende drie weke, word daar van vroeg tot moeg gebou, gemeng, gemeet en gepas. Ons val in ons eie roetines in. Vroegdag se warm koffie om die byt in die lug te verdryf. Papwater opsit hier by 9 uur sodat almal 10 uur ontbyt kan kry. Ouma brei ‘n kniekombersie vir een van haar agterkleinkinders, ek doen my werk van die stoep af. Soms gaan dit maar lawaaierig as daar gekap en gesaag word, anders is daar net die Bosveldstilte wat om ons vou. Die bouwerk skop ‘n rooi stof op wat hardnekkig oor alles gaan lê, maar elke aand kan mens die vordering sien. Die muur begin kop uitsteek bokant die oewerbank toe ek vir ‘n paar dae moet afskeid neem om die noodwendige vergaderings in die stad by te woon.

‘n Week later staan ek sprakeloos… Die manne het gewikkel. Daar moet nou op stellasies gestaan word om die laaste rye bakstene te lê en voorlangs het die bankie al vorm aangeneem. Naweke kom sit Johan en Rita hand by. Klein Dewald kuier die meeste van die tyd saam met ons. Sy eerste pogings om te help grond aflaai, het my aan die giggel. Die mannetjie is maar 8 jaar oud, maar help wil hy graag help. Hy staan wydsbeen bo-op die hoop grond agterop die bakkie. Paraat met graaf in die hand. Buk, skep ‘n halwe graaf vol grond, skiet dit oor die rand met baie steune en kreune. Dan staan hy eers en asemskep voordat die volgende halwe graaf grond amper-amper op een van die werkers se koppe beland. Dis nou tot Hans sien wat vang hy aan. “Nee, so help jy niks. ‘n Man skep 20 grawe voordat hy blaaskans vat. Buig jou rug. Doen dit ordentlik.”

En Dewald doen. Vlak voor die einde van die bouprojek toe stoot hy al  ‘n kruiwa vol hout van doer anderkant af tot by die lapa, sonder om te stop.

Die muur vorder...
Johan, Dewald en Morena Sam hard aan die werk. Daardie einste stukkie muur het kort hierna meegegee en die twee agter die muur het skielik verdwyn. Gelukkig was daar nie enige permanente skades of seerkry nie.

Deur die loop van die drie weke is ons soms meer en soms minder. Dewald maak ‘n draai van Pretoria af wanneer hy kans kry. Jonge Francois kom al die pad van Komatipoort af om te help. Blyk toe Francois het ‘n gawe vir tegniese dinge en bouwerk, want toe die dorpsbouer nie verstaan dat die kampvuurmuurtjie moet draai en nie moet reguit nie, toe spring hy in. So onder Hans se wakende oog en met die waterpas in die hand, het hy elke steen 100% sekuur gemeet en ingepas. Die eerste middag toe vat dit hom vier ure om die rytjie te bou, maar teen die tyd wat hy ‘n paar dae later moes dink aan huiswaarts keer toe bou hy die laaste ry in twintig minute. Nog net so presies, maar met spoed.

Francois leer bou
Francois het ‘n natuurlike aanleg en dit was nie lank nie, toe bou hy die kampvuurmuur waar ouer manne nie geweet het hoe nie.

By die draai van die laaste week kan Morena Jerry die pleisterwerk aan die muur begin. Hans sorteer die vuurmaakplek uit. Vroegdag totdat die son al agter die koppie wegraak word daar onverpoos gewerk. Ouma Bella is vir ‘n paar dae huis toe om die een en ander te doen en seker te maak haar tuin kry weer bietjie water.

Is net ek en Hans op die terrein. Van die oorspronklike bouspan is nog net Morena Jerry en Sam oor. Die muur kry geel en rooi spatsels oxide, Hans saag en swys vir die braaier ‘n ander handvatsel. Die granietblokke met die versies en die een wat die muur en bankie tot “Oewerbankie” verklaar is vasgemessel. Dinge loop mooi. So elke nou en dan moet ek eers my “stoepkantoor” verlaat en my sit êrens op die bankie kry om te voel of is dit nou gemaklik, is die spasie genoeg en is die sement randjie nou beter vandat dit ‘n ronding het?

Ons het tydens die drie weke bouprojek ons intrek geneem in wat die Kampterreinbestuur die “personeelkamers” noem. Die vier kamers, in een blok gebou, het almal hul eie beddegoed en badkamers. Ons bly in styl. Maar, so op die laaste Sondag toe borrel daar water by die stort uit as ek die toilet se ketting trek. Sam is besig met die bouery. Oom Corrie, die terreinopsigter, is in Middelburg. Ek besef ek sal moet trek. Na aandete help Hans my om al my bagasie, dis nou alles van tas en sak, tot komberse en kussings, laptop en veilingpop te skuif na die kamer langsaan. Ek maak my tuis. Slaap ontwyk. Die kamer sit agter in die hoek. Voor en regs is bosse en bome. Een van die bome en ek akkodeer nie. My neus trek toe. Was lank na middernag toe besluit ek, nou trek ek terug na my eie kamer.

Die deure klap soos ek op en af skarrel om weer in my oorspronklike kamer tot rus te kom. Sesuur toe gryp ek net handdoek en seep om langsaan te gaan stort. Ek was besig om skottelgoed te was, toe Hans sy verskyning in die kombuis maak. “Wat op dees aarde het jy laasnag gemaak?” wil hy weet. Duidelik het ek sy slaap versteur.

“Getrek” sê ek. “Waar is Ouma Bella se kamersleutel” vra ek.

“Gaan jy weer trek?” vra hy. “Jy slaap darem vreeslik rond”.

“Nee man, ek wil die badkamer gebruik. Daardie agterste kamer gee my die creeps.”

Res van die week moes ek dit toe natuurlik hoor. Elke aand wil hy weet, “nou waar slaap jy vanaand?” Kon ook nie wag om vir Ouma Bella en Rita-hulle van my rondslapery te vertel toe hulle Woensdag aanland nie.

Saam met Rita en Ouma kom ook Katrina, haar seun Petrus en sy vrou. Die laaste bouwerk kry sommer spoed en in die kombuis vat Katrina dadelik die leisels oor. Ek stap op ‘n stadium daar in, toe het sy alles mooi weggepak en van rooi boustof is daar geen teken meer nie. “Is mooi Katrina, maar waar is my koffie nou?” vra ek benoud.

“Kom ek wys jou Sussie” en Katrina loop daar na die hoek toe waar al ons kruideniersware skielik netjies in gelid staan. “Hierso is al die groceries. Daar is jou koffie.” Katrina ken van hard werk en sy ken elkeen in die familie. Sy verstaan as mens op onmoontlike tye koffie nodig het, sy weet waar is die blikoopmaker en die skerpste mes gebêre. Sy kan ‘n pot pap maak dat jy sommer lekker eet en sy dink nie tweekeer om enige een uit haar kombuis te boender as sy dink jy staan nou sommer net en niks doen nie. Ons gesels te lekker. Sy kry die nuus dat haar elfde kleinkind gebore is. “Dis ‘n seuntjie” sê sy “so groot soos ‘n kalfie”.

Te gou is die drie weke om. Donderdagaand teen skemer kom roep klein Dewald my. “Tannie moet ‘n foto kom neem, my Pa gaan die vuur aansteek. Die eerste kampvuur in die nuwe kampvuurnes en die eerste braaivleis op die nuwe rooster. Belicia en PJ kom ook solank van Groblersdal af vir die groot gebeurtenis. Ons kuier tot laataand om die vuur. Bespreek die laaste reêlings vir die Swart Skaap naweek wat voorlê.

Die eerste kampvuur in die nuwe boma
Klein Dewald, ons eie kampvuur kommandant, by die eerste vuur in die nuwe kampvuurtuiste. ‘n Geskiedkundige oomblik

Vrydagoggend staan ek vroegoggend na die muur en bankie en kyk. Dis gedoen. In drie weke van niks tot ‘n volwaardige kuierplek wat die ergste koue wind afkeer. Die mense kan maar kom. Die kuierplek is reg…

Die muur en bankie is klaar
En daar staan die muur en oewerbankie nou. Oor wat bo-op die muur aan die gang is, sal ek in ‘n volgende storie vertel. 🙂

Oor kampvuur vergaderings en die klas van goete

In Maart het die komitee dinge bedink en beplan vir Swart Skaap 2018. Op daardie stadium het dit nog vreeslik ver gevoel. Sommer so in ‘n oogwink is dit amper einde Junie en is die groot naweek net om die draai.

Die Voorsitter het almal van ‘n kant af bymekaar gemaak vir nog ‘n laaste vergadering. Die wat kon het al Vrydagmiddag op Kruisrivier laer getrek. Ons het die kleiner kampplek op die terrein geerf, synde die normale bespreek was vir ‘n skoolkamp.

Vrydagaand is daar vuur gemaak, wors gebraai en kort-kort nog hout opgesit om die kuiertyd langer te rek. Was ook nie lank nie, toe loop die stories. Ou dae se herinneringe, onlangse grappies, en enige ander ding om oor te lag tussenin. Van die manne het probeer om ‘n baie klein blikkie in die boom met klippies uit ‘n kettie raak te klits. Was minder suksesvol. Hans het uiteindelik een van sy blik mengbakkies in die boom loop ophang. Dit het gehelp. Daar was toe darem een kolskoot.

Kettie skiet

Met die dat ons op die kleiner kampterrein op die groter terrein was, het ons nou nie heeltemal al die geriewe gehad wat ons aan gewoond is nie. Hans slaan tent op, kwansuis omdat hy te hard snork, dink meer dis sodat hy in rus en vrede kon slaap. Ek kies so effe vroeër as my kamergenote vir die naweek, PJ en Belicia, om te gaan slaap. Laatnag hoor ek ‘n onaardse geluid. Ek dog eers dis spoke wat kettings sleep, maar dis toe net PJ wat uiteindelik ook kom slaap het en toe ontdek het die deur wil nie toebly nie. Sy enigste opsie was om een van die leë stapelbeddens voor die deur te trek… met ‘n groot lawaai. “Sorry”, lag hy vir my en gaan duik onder die komberse in waar Belicia vir hulle ‘n massiewe vloerbed met die matrasse gemaak het.

Saterdagoggend is ek eerste wakker in ons kamer. Buite hoor ek al vir Rita, Hans en klein Dewald. Ek maak vinnig klaar, suutjies om nie die ander wakker te maak nie. Toe onthou ek van die bed voor die deur… Het geen ander keuse gehad as om die bed weg van die deur te stoot nie. PJ skrik wakker en loer onder die komberse uit. “Sorry” lag ek en gaan soek koffie.

Die kombuis het nie ‘n werkende stoof nie, dus is die hele naweek se spyse op die vuur gaargemaak. ‘n Baie ou en ondergebrande, so ons was nie die eerstes wat dit probeer het nie, oondpan is uit die dieptes van die kombuiskaste opgespoor. Vrydagaand is dit ingespan om uie te braai om die boereworsrolle ekstra skop te gee. Saterdagoggend toe dien dit as die ideale pan om die oorskiet wors met eier te meng vir ‘n lekker ontbyt. Kry ek natuurlik die gedagte dat terwyl die vuurtjie nog aan die gang is, kan ek net sowel ‘n geroosterde kaasbroodjie maak. Volg ‘n paar mede-swart-skaap-genote my voorbeeld. Presies wat Jan-Willem met syne gemaak het, weet ek nou nie, maar toe hy die broodjie wou optel, bly die helfte op die rooster agter.

Na ontbyt kry almal koers in verskillende rigtings. Hans en sy span mik Groblersdal se kant toe om boumateriaal te kry, Belicia en die kinders gaan op ‘n ontdekkingstog, Jan-Willem, Inge en Rita mik rigting Wakkerstroom agter kaiings en biltong aan, terwyl ek naarstigtelik ‘n beter wi-fi sein soek om gou-gou werk af te handel.

Veel later is almal weer bymekaar. Ek en Rita dink alweer aan kos maak vir middagete toe Johan van die groot kampterein se kant af ons nader roep. Hulle is terug van die dorp af met al die stene, maar die moet nou afgelaai word en die kostannie is bietjie benoud want die kinders gaan nou uit die saal uitkom en kyk waar staan die bakkie nou die plek vol. Ons vang ons beste vinnigste stappie uit tot bo. Daar word bakstene aangegee en gepak vir die vale. Ek het my lyf weer projekbestuurder gehou en die storie net so staan en kyk. Hulle het dit dan so mooi onder beheer gehad. Rita het daai stene soos blits aangevat en neergesit. Sy sal vir twee weke nie naby ‘n gym hoef te kom nie!

stene aflaai

Die kostannie was verniet bekommerd, die kinders het begin nader stap van die saal se kant af toe is alles afgelaai en brom die ou diesel cruiser daar weg. Ons maak vinnig toebroodjies want die manne mik alweer in ‘n ander rigting in. Die keer wil hulle gaan sand laai. Hulle is baie paraat en vrolik daar weg. Ons bring die middag relatief rustig deur. Ek vang ‘n middagslapie en is heel verras om Ouma Bella en Bella op die stoep te kry toe ek wakker word. Ons praat Swart Skaap Naweek spyse en budget so tussen kuier deur.

Die middag begin lang skaduwees maak, maar van die manne is daar nog geen teken nie. Ek wil potjiekos vir aandete aanmekaar slaan, maar alhoewel my braai en vuurmaak vernuf redelik ver strek, is ek nie vreeslik gekonfyt in houtvuur maak sonder aanstekers nie. Tussen Bella en Rita kry hulle darem die vuur aan die gang. Die eerste vlamme het mooi begin oë wys toe die cruiser met ‘n groepie vaalgestofde manne verbykom en onder die boom stop. Ek sien die manne agter op die bakkie lyk bietjie bleek, maar dag dis van al die werk. Intussen het hulle so bietjie teëspoed met die diesel bakkie gehad. Goete het gebreek wat moes aanbly en dit nogal so in die ry. Gelukkig was daar nie ‘n ongeluk nie, en met genade is almal in een stuk.

sand laai

Donker het net neergedaal toe word daar uiteindelik met die amptelike vergadering begin. So in ‘n kring, met die kampvuurtjie in die een kant van die drom en die driepootpot aan die anderkant. Voel bietjie vreemd om uie te braai terwyl ons vergadering hou, maar wat, ek kan mos vele dinge op een slag doen. Is wel op ‘n kol uitgevang dat my aandag nie 100% by die vergadering is nie. Hans wou weet of sien ek kans om volgende jaar weer uit te help met Swart Skaap. Op daardie spesifieke punt in tyd toe draai die vuur se rook direk na my toe. Begin my oë summier te traan, dog die res ek raak nou skoon bewoë oor die aangeleentheid.

Met die potjiekos gaar is die vergadering ook klaar en eet ons sommer so om die vuurtjie wat maar net nie lekker wil saamspeel nie. Daar is een lang stuk hout wat die heeltyd voeter om een of ander kant toe by die drom uit te steek en nie tot deurbrand wil kom en binne bly lê nie. Die wind sny ysig om die hoek, maar kuier sal ons kuier.

die vuur lol

Sondag koers die meeste mense weer so na ontbyt huis se kant toe. PJ en Hans maak die cruiser reg. Lekker om ‘n motorwerktuigkundige in die familie te hê. Swart besmeer was PJ weliswaar toe hy ‘n welverdiende koue bier kon drink, maar ten minste was die sleepwa weer gehak.

Eindelaas pak ek en Ouma Bella die groot trek aan na die boonste kampterrein. Hans hark die terrein werkers nader en algou is Mich en die bakkie tot boordens toe gelaai om alles by die groot kombuis en die beter kamers te kry. Dis nie dat ons regtig nou alles nodig het nie, maar baie goed het solank saamgekom vir die Swart Skaap naweek oor 3 weke.

Vir nou moet daar eers op die groot bouprojek gefokus word. Die lapa met die skansmuur teen die koue en die ekstra sitplek vir die vuur kuiers moet gestalte kry. Oral lê bousand, stene en sement. Ek het met rekenaar nessgeskrop op die stoep. Kan werk doen, koffie maak, help om kos te maak, potte te was en al die bou bedrywighede dophou in die stille rustigheid wat net ‘n bosveld kampterrein bring.

Ons is reg vir die ‘Royal’ troue.

Ek en Ma hou van die Britse Koninklikes. Ons mis nie ‘n troue nie, en daar was lanklaas een… So die opgewondenheid is groot om Prins Harry en Meghan se troue te kyk.

Gister, terwyl ons in die semi-koue swembad die nodige oefeninge doen soos voorgeskryf deur ons biokinetikus, sê ek “ons sal iets lekkers moet kry. Dis darem ‘n troue.”

Ma stem saam, maar wat? Ek spring nog so paar maal op en af tot ek die blink plan kry. “Ons maak ‘snacks’ soos met Oujaar” verklaar ek. “Dan moet ons gaan crackers koop” sê Ma.

“En van daardie klein worsies wat ons in bacon kan toedraai” raak ek entoesiasties. (Daar was nie tyd om te dink aan die keurige Afrikaanse woorde soos kraakbeskuitjies en spek nie.)

“Jou Pa kan frikadelletjies bak” borduur Ma voort op die spyskaart. Net daar is die oefensessie sommer ook klaar. Ons spaander koulik uit die swembad, trek aan in ‘n rekord tyd en vat die pad President Hyper toe.

Kom by die huis. Pa staan in die voortuin langs die grassnyer. Hoed op die kop, hy lyk beswaard. “Kom help dra” roep Ma hom nader. “Nou hoekom sal ek nou julle ou goed wil dra?” brom hy terug, maar staan darem nader. “Nie ons gymsakke nie, ons was by President. Ons gaan môre snacks maak vir die troue” praat Ma hom dood.

“Die krag is al meer as ‘n uur af” gee hy ons die rede vir sy beswaardheid. “Die troue is eers môre” sê Ma. “Het jy gebel oor die krag?”

So is ons die res van die dag sonder ligte, maar aand se kant kom dit aan en vroegdag Saterdag is die elektisiteit nog met ons. Ek doen haastig werk wat gister al moes klaar. Dan sak ons almal op die kombuis toe. Ek begin worsies en uitjies sny vir die stokkies. Ma draai worsies toe in bacon en Pa meng die maalvleis. Dit gaan verbasend goed. Gewoonlik is daar chaos as ons drie saam in die kombuis wil werk. Teen 10 uur is alles gereed vir die groot troue. Ons kyk solank die voorprogramme. Pa wil nog weet van die rugby… “Leeus speel eers na 5. Bulle eers vannag. Ons gaan heeldag troue hou” verklaar ek plegtig.

Hy verstaan nie heeltemal hoekom ons so gaande is oor ‘n troue nie. Ek ook nie. Ek onthou net ek en Ma en ons huiswerker het destyds gekyk toe Prins Charles met Lady Diana getrou het en van toe af is dit tradisie. 😊