Ek is toe nie ‘n juffrou nie…

Ek het op my dag al vele dinge aangevang en amptelike titels gedra, maar die een ondervinding wat ek nooit sal vergeet nie, was die slag toe ek vir ‘n enkele dag onderwyseres was! Dit was in my Graskop dae. Ek was tydig en ontydig by Laerskool Graskop op soek na stories vir die plaaslike koerant, synde dat ek die dorp se enigste joernalis was.

Besluit die skoolhoof hulle gaan ‘n pretdag vir die kinders hou met water springkastele en die klas van dinge. Die water was hul eerste probleem. Dit is nou nie of Graskop se waterdruk op daardie stadium besonders hoog was nie en hoeveel tuinslange hou een skool dan nou ook aan? Maar so het hulle tuinslange geleen en die kastele is opgeslaan.

Klink toe vir my na groot pret en ek meld vroeg by die skool aan – as verteenwoordiger van die koerant. Net die skoolhoof het gesien hier is sy kans om my terug te kry vir al die kere wat ek so aan die giggel in sy personeelkamer gegaan het. Hy het ‘n tekort aan personeel gehad, sal ek help? Ek stem toe in. Oortuig ek gaan met ‘n tuinslang rondstaan en ‘n springkasteel natspuit sodat die kinders kan afgly. Toe nou nie.

Toe ek my oë uitvee toe staan ek voor die Graad R klas. ‘n Woelige klompie 5 tot 6 jariges. Uit hul vel van opgewondenheid oor die anderste skooldag. Nie een kan ‘n woord Afrikaans praat nie en die meeste sukkel nog met Engels. Mnr het mooi verduidelik. Die skoolklok gaan steeds lui om periodes aan te kondig. Na elke sessie skuif ‘n klas na ‘n ander punt waar ‘n regte juffrou vir hulle sal verduidelik wat om te doen vir die volgende halfuur. My werk was om die groepie jongelinge van punt na punt te neem op ‘n orderlike en beskaafde manier.

Ag ja… ek het probeer, maar dit was ‘n verlore stryd om daai klomp kleintjies in ‘n ry te kry en in ‘n ry te hou. ‘n Paar het die heeltyd afgedwaal, ander het hul skoene en handdoeke oral laat lê en waar hul gegaan het kon jy hulle tot in Sabie hoor. So erg was dit op ‘n stadium, dat Mnr die skoolfhoof op ‘n stadium moes ingryp om vrede te herstel. Ek het gedreig, gepleit, mooi gepraat en geraas in elke taal wat ek ken en nie ken nie. Natuurlik tot groot vermaak van die regte juffrouens wat in hulle lewens nog nooit ‘n joernalis so sien spartel het nie.

Op ‘n stadium lui die klok weer. “Dis pause, ons gaan personeelkamer toe” hoor ek my vriendin se stem van ver af. My ore tuit, my stem is amper weg en dis nou eers eerste pouse!

Ek het daardie dag nuwe respek gekry vir Gr R onderwyseresse. Hoe hulle 5 dae ‘n week orde kan handhaaf en die kinders geleer kan kry, weet ek wraggies nie. Ek het darem nie deur die dag ‘n enkele een verloor nie en was heel trots op myself toe ek hulle almal net voor huis toe gaan tyd weer in die klaskamer gehad het. Een ding is verseker, ek het nie my roeping tot onderwys gemis nie!

juf gerda

Advertisements

Hoe erg kan dit wees?

Einde van die maand. Noodwendige inkopies wat gedoen moet word. Ma het weer die winskopies onder oë gehad. Ons stap eerste by daai apteek in wat lankal baie meer as medisyne smous. “Vat ‘n mandjie” sê sy. Ek is niksvermoedend. Ons moet mos net Ma se maandvoorskrif kry. Toe nou nie… Die mandjie word al hoe swaarder. Ek voel spiere in my bo-arm bult wat ek nie van geweet het nie. Uiteindelik is ons by die betaalpunt en wraggies pak daai kassiere alles in een sak! Ek loop en brom tot by Mich.

Ons stop by die huis. Ek skraap een van daai bruistablette wat energie moet gee, want die groot kruideniersware inkopie tog lê voor. 

“Ons kan môre ook gaan. Ons moet net sorg dat ons 8 uur daar is, dis einde van die maand” stel Ma voor. Die gedagte gee my summier maagpyn. Ek loer na die tyd. Dis nog nie 11 uur nie  Hoe besig kan dit nou op ‘n Vrydagoggend wees?

My tweede verkeerde aanname van die dag. Die plek is erg bedrywig. Mense en trollies net waar jy kyk. “Ons moet twee trollies vat. Die melk is op special” sê Ma en gryp ‘n trollie. Ek vat die volgende een, maar daar is nie tyd om Die Toets te doen nie. Ek glo ek moet eers seker maak dat ek ‘n trollie met een hand kan beheer alvorens ek die gange aandurf. Maar Ma is al meters vooruit en ek moet wikkel. Eerste draai gaan dit nog skaflik, maar toe laai ek die bokse melk… Hoe verder ons loop, hoe moeiliker stoot die trollie. Hak om die draaie, weier om reguit te loop. 

Mense net waar jy kyk. ‘n Vrou in ‘n swart baadjie bly al voor my indruk en stop. Om elke draai kruis mens dieselfde mense. 

Op ‘n kol kom Ma op my afgeloop met een of ander produk in die hande. Ek het bietjie uit die verkeer gaan asemskep met die halstarrige trollie. Eers toe sy by my is, besef sy  daar is fout. “Waar is my trollie?” vra sy en kyk terug vanwaar sy gekom het. Ma het haar trollie verloor. Ek maak ‘n u-draai en begin soek. Kry niks. Besef nou het ek Ma ook verloor. Maak weer ‘n u-draai en loop so skeef-skeef met die beneekte trollie terug. 

Ma verskyn skielik hier vanuit ‘n paadjie op linkerhand. Sy het haar trollie gekry! “Waar?” vra ek. “Daar anderkant. Die mense het dit toegestaan” sê sy en ons gaan voort.

Neffens die piesangs gewaar ek uitkoms… ‘n leë trollie! “Ma wag!” Sy steek verbaas vas. Met die dat sy voor loop het sy nie gesien watse stryd het ek aan die gang nie. “Ek kan nie meer met die trollie nie” verklaar ek en begin alles oorpak. 

Net duskant die gaar hoenders op pad na die kaas is die pad vir die eerste keer breed genoeg dat ons langs mekaar kan loop. Ek lig my regtervoet op ‘n stadium hoër agter my op, skud hom so ‘n slag want al die loop en rem het pyn veroorsaak. “My voet is ook seer” sê Ma. Ons beur moedig voort. Eindelaas kan ons die paadjie na die kassiere toe vat. Ons gaan staan in twee rye. Ek sien Ma is moeg. “Appletiser?” vra ek. “ Asseblief” sê Ma. 

“Hou ‘n oog oor my trollie” sê ek en gaan soek twee botteltjies. Terug in die ry, lag die man nog lekker oor ek gevra het sy moet my trollie oppas. “Dis nie of jy al betaal het nie” sê Ma. 

“Dis nie die probleem nie” antwoord ek. “Dit het ons lank genoeg gevat om alles te laai. Ek begin nie weer van vooraf nie.” 

Ek sak eers na een op my stoel in die kamer neer. Alles uiteindelik uitgepak en gebêre. “Ek moet nog draai maak by die ander winkel vanmiddag, maar jou Pa sal my vat. Ek weet jy haat die plek” sê Ma. 

Ek is net bly dis nou weer verby vir ten minste ‘n paar weke. En toe hoor ek vanaand Ma praat van ons gaan môreoggend Gat toe (dis ‘n winkelsentrum in Vanderbijl waarvan niemand die regte naam ken nie) want sy het toe nie al die winskopies by die Hyper gekry nie… As ons vroeg ry, hoe erg kan dit wees? 

Ons hou ‘n plaastroue…

Die uitnodiging het laasjaar September in my elektroniese posbus gearriveer en kort op sy hakke die boodskap wat vra of ek op die plaas sal kom uithelp vir die troue. Die antwoord was dadelik ja. Dis mos net logies dat ek my plaasmense sal gaan uithelp. Dit was dan hul enigste dogter se troue.

Die plaas is ook nie sommer net enige plaas nie. Op hierdie plaas vind jy die enigste werkende sywurmplaas in Afrika, vakansie akkommodasie en dan word daar nog met avo’s en makadamianeute geboer ook. Die plek het jare terug al in my hart gekruip en nousedae is Modderspruit en sy mense vir my soos huis en familie.

‘n Hele week op die plaas. Ek het lank uitgesien daarna, maar het eers so bietjie in die omstreke rondgedwaal voordat ek Maandag plaas toe is. Was lekker om terug te wees, maar die hartseer was ook daar met Ouma Lenie wat net die Sondagnag Hemel toe is.

Die eerste paar aande was die kerngroep bymekaar. Die mense wat moes toesien dat alles in plek en klaarkom vir die troue. Ons het deur die dag geskarrel en die aande om die groot vuur gesit. Diep gestaar, gedroom en nonsens gesels. Dit was nou nadat die kole en vlamme my op ‘n stadium aan Batman se Gotham City laat dink het en Hans wou weet wat op aarde ek gerook het.

Soos die dae aangegaan het, het meer mense opgedaag. Woensdagoggend moes ons eers Graskop toe vir die roudiens. Ja, ons was hartseer, maar die geskarrel om ingepakte trouklere skielik na begrafnisklere te laat lyk, het ons ook laat lag. Anriëtte was hoogs benoud haar witbroek smeer vuil en synde dat sy helfte van my lengte en driekwart kleiner as ek is, het ek aangebied sy dra sommer een van my hemde as ‘n aandrok! Die koekies na die diens was te lekker en Isabel se rok het deurgeloop, of dit nou konfyt of room was kan ek nie meer onthou nie, maar die merk het gesit. Dankie tog vir Ness op die plaas wat weet hoe om enige vlek uit enige kledingstuk te haal.

Terug op die plaas was almal binne minute weer in werksklere. Daar was baie om te doen. Die tentmense het gekom en ons het met groot opgewondenheid gekyk hoe die gedoentes opgeslaan word. Willem en Hans het hul tyd verwyl op die oranje trekker – hulle het ‘n ander woord daarvoor gehad, maar dit het vir my te tegnies geklink. Die ablusieblok by die nuwe tenthuisies en kampeerplekke moes klaar en so het die twee ‘n paar dae op die trekker spandeer. Later het hulle dit tot hul “company car” verklaar en sommer daarmee aangery gekom vir ontbyt.

Soos die gaste opgedaag het, het die werk meer geword en van ure na die vuur staar was daar nie meer sprake nie. Elke aand het ons bietjie vroeër bedwaarts gekeer nadat ons net so vir oulaas koffie gedrink het. Koffie drink is belangrik en ‘n hele storie. Eers moet jy kyk watter van die jongmanne is in die omtrek wat jy kan ompraat om koffie te maak. Hoekom sal mens dit nou self doen as ‘n 20-plusser dit kan doen? Dan is dit ‘n hele gedruis om te tel wie wil nou almal koffie hê en ‘n gewonder of sal ons nou kondensmelk oopmaak al dan nie. Die koffiedrinktye was asemskeptye, bymekaarkom tye waar daar nie werk gepraat is nie, maar sommer net gelag en gesels, geterg en geredekawel is.

Teen die Donderdagaand was die meeste van die jonge bruidspaar se vriende teenwoordig en het hul groot gekuier begin. Die 40-plussers het hulle gefuif maar so van ver af oor die koffiebekers beloer en lekker gelag vir hul mannewales. Ek het dit wel eenkeer op die dek van die Groen Rondawel gewaag, net om summier ‘n “shooter” van die een of ander aard ingejaag te word. Ek is darem vooraf deur my jong ridders gewaarsku dat “tannie moet oppas vir die cherry op die bodem, jy moet dit kou en nie net insluk nie.” Vrolike lot daai, maar hulle het Vrydag met moeite aan die gang gekom.

Was ook Vrydagoggend wat die jonge Jacques hom so vasgeloop het. Hy het vroegoggend uit sy tent gekruip om sy weg na die badkamers te vind met die gedagte om met die terugkeerslag verder te rus. Die man het bietjie hoofpyn gehad. Maar ai, hoe moes hy weet Hans is in die omtrek op soek na handlangers? Bevind hy homself binne minute in die tent besig om liggies teen die dansbaan se rand vas te slaan. Siestog, hy het die res van die dag ‘n “bad hair day” gehad, want so het hy nie weer by tent en slaap uitgekom nie!

Vrydagaand na ‘n dag van “fairy lights” opsit, rooi tapyt op en afrol, stoele ronddra, stoele was en tafels begin dek, is jonk en oud bederf met ‘n skapie op die spit. Lank gebraai en kort-kort met coke bedrup. Dit was ‘n welkome ete na ‘n lang dag se besig wees met die son wat so plek-plek die lewe uit ons wou braai. So vlak voor Abrie die tafelgebed gedoen het, toe hoor ek die DJ is by die tent besig om op te slaan. Nou, die DJ is ‘n ou vriend van my. Een van die weiniges wat onder die spesie Geesgenotikus Spesialikus in my hart tel. So staan ek toe onder die voorste gestoeltes met groot opgewondenheid om weg te loop om te gaan groet, terwyl Abrie die langste tafelgebed in die geskiedenis van tafelgebede op die plaas doen. Sy amen het nog in die lug gehang, toe verdwyn ek al die donkerte in tent toe om grootoog te gaan kyk hoe word ‘n bakkievrag vol goed omtower in ‘n verhoog met baie speakers, laser ligte en drade net waar jy kyk.

Toe ek later weer my verskyning maak, besef ek hulle het agtergekom ek het weggeraak. Ek was mos die bankbestuurder of anders gestel die Minister van die Reserwe Bank van Modderspruit. Sien, in ‘n poging om geld in te samel vir die bruidspaar se wittebroodsreis na verre lande, is daar vouchers verkoop wat geruil kon word vir etes en iets te drinke. Deur die dag het Ontvangs se mense die verkoopwerk gedoen, maar as die son gesak het, het die laatslapers by my aangeklop. Ek het Vrydagaand sommer ‘n pakkie in my gatsak gedruk en ruilhandel langs die vuur gedoen. Te bang ek mis uit as ek doer bo op die plaashuis se stoep sit.

Saterdagoggend het man en muis, uitgesluit die jongmense met effense hoofpyn, vroeg in beweging gekom. Koffie is sommer so staan-staan gesluk en “wat moet ons nog doen?” was die vraag op almal se lippe. Antwoorde op die vraag was daar legio, so ons was op ‘n stywe drafstap deur die dag. En toe breek 4 uur aan en ons bevind ons voor die ou plaashuis onder die tent wagtend vir die bruid, wat natuurlik laat was, al moes sy net haar weg van Mulberry Lane tot bo by Memory Lane vind. Van die vorige dag se son was daar geen sprake nie. Die wind het koud gesny en die wolke laag gehang.

Die koue is tydelik vergete toe sy aan haar Pa se arm oor die rooi tapyt loop na waar die bruidegom en sy span strooijonkers gewag het. Vir ‘n verandering tog te netjies in hul wit hemde en blou kruisbande en almal se hare gekam!

In al die geharwar van klaarmaak het nie een van ons daaraan gedink om die plaashonde op die agterste werf af te hok nie. Nibby het al voor die bruidspaar gaan lol, tot Ronel, haar op haar skoot getel het, en Piet moes die grote Verwaarloos omtrent die hele diens deur vashou, want hy was alte lus om die dominee se skoene te besnuif. Thomas het hom natuurlik aan geen bevel gesteur nie en die spaniël het paraat agter die bruidspaar gaan sit en die verrigtinge dopgehou.

Terwyl die nodige dokumente geteken is, het die plaaswerkers op die stoep gestaan en met vele danspassies die bruidspaar toegesing. Ja, natuurlik het ek ‘n traan gepik, wie sal nou nie? Bruidspaar en plaaswerkers ken ek mos goed en elkeen het ‘n plek in die hart.

Anriëtte het gelukkig onthou om die “confetti” uit te deel – bubbles en botteltjies vol voëltjiesaad. Niemand was lus om stukkies papier op te tel na die tyd nie. Al gou het die saadjies op die bruidspaar gereën. Ek het uit die spervuur gestaan, maar ja die seremoniemonster het gereken ‘n bietjie saad in my hare is net wat ek nodig het om my uitrusting af te rond…

Die oomblik toe die bruidspaar saam met die fotograaf verdwyn het, het jy net gesien gaste skarrel. Minute later was almal terug met enige warm ding moontlik aangetrek. Die misreëntjie het begin uitsak en algar het gevoel warm en gemaklik is belangriker as mooi lyk!

Van die fairy lights om die dansbaan tot by die troukoek met die trekker op, die kos, die musiek en die geselskap was dit ‘n groot sukses. Vriendskappe is hernu, nuwes gesmee, die voetseer vergete, maar die herinneringe word nou gekoester en van Koekenaap tot in die Strand, verby Groblersdal en Standerton, Graskop en Vanderbijl met ons saamgedra.

Rigtinghou is nie my sterkpunt nie

Ek is mos rigtingbeduiweld gebore. Voete eerste in die wêreld ingekom en so het ek nog nooit geleer rigting hou nie. Deesdae vertrou ek maar vir TomTom om my by plekke uit te bring. Gewoonlik werk dit goed, maar gister het daar groot fout ingesluip…

Vlak voor twee vat ek die pad, rigting veronderstel om Mooinooi te wees. Dit gaan vir ‘n ruk te lekker, maar so begin die verkeer optel en dit raak besig. En TomTom hou my op die N1. Op ‘n stadium mik ek om by Roodepoort af te klim en Hendrik Potgieter uit te vat, maar so bly ek in die verkeerde baan en beland uiteindelik weer op die N1. Ek besluit om TomTom maar te vertrou, maar sit my niggie se naam weer in om seker te maak ek is reg op pad. Die verkeer word meer, die bane begin staan. Ek druk die alternatiewe roete knoppie en beland op die R101. Dit kan nie wees nie. So in die stilstaan by ‘n verkeerslig, tik ek Mooinooi in. Skielik dui TomTom ‘n heel ander rigting aan. “Draai links” kom die opdrag. Ek draai en raak paniekerig op dieselfde tyd, want ek besef ek gaan Diepsloot inry in spitstyd. Bel my Ouboet. Ek weet nie waar ek is nie” huil ek. Hy probeer straatname soek. Ek draai sommer links en weer links en beland weer op die N1. Gelukkig is ek naby ‘n vulstasie. Stop en oordink die situasie. In alle rigtings staan die verkeer stil. In Mooinooi gaan ek nie uitkom tot lank na donker nie. Terug in Vanderbijl gaan ek nie uitkom tot lank na donker nie. Bel maar vir Antoinette in Rooihuiskraal. “Ek is in ‘n penarie. Ek soek slaapplek”. 

Antoinette ken my al langer as 27 jaar, sy kan sommer hoor wanneer ek limiet bereik het. “Is reg. Kry jou by Irene Mall, ons kry eers aandete.”

Dit vat ‘n verdere uur, maar uiteindelik staan ek langs haar in ‘n winkel. Die verligting is groot. Laataand trek ek vir TomTom nader en bekyk waarheen wou hy my nou eintlik vat. Op een of ander onverklaarbare rede het ‘n adres in Centurion onder my niggie se naam beland! 

Saterdagoggend vroeg vat ek weer die pad, die keer met die regte adres ingesleutel en stop vlak na 8 voor die regte huis.

Dit is natuurlik nie die eerste keer wat ek so iets oorkom nie. Jare terug, in die dae voor GPS, moes ek eenkeer van Pretoria af Bethlehem toe vir ‘n werksfunksie. Tot in Bethlehem het dit goed gegaan, maar die volgende dag se terugreis… Ek het die snelweg gevat en gery en gery en gery. Uiteindelik ook by ‘n vulstasie gestop en my Pa gebel om aanwysings te kry. Pa het geluister en min of meer die volgende te sê gehad: “As jy by die vulstasie uitry, draai regs. Ry so paar kilometer aan, draai links en dan weer links… en dan kom drink jy koffie by die huis, want jy is nou net buite Vanderbijlpark!”

Ek was stomgeslaan dat ek heel die verkeerde snelweg dwarsoor die Vrystaat gevat het. Het daardie aand maar in Vanderbijl oorgeslaap en die volgende oggend die bekende pad Pretoria toe gery. Natuurlik is ek vir maande daarna nog geterg oor die verkeerd ry. En môre moet ek en die Yankee weer die pad terug Vanderbijl toe vind. Kanse is goed dat ek dalk in Graskop of by die see sal stop! 

Die eerste Maandag in September…

Maandae kan mos soms so holderste-bolder, onderstebo en agterstevoor wees. Die eerste Maandag van  die Lente was geen uitsondering nie. Ek sit nog vroegoggend en staar na my koffie, toe hoor ek al Ma vertel vir die honde vandag gaan hul bad.

Ek kreun sommer. Eenmaal ‘n maand dan moet die drie pekinesies by die salon draai maak. Om daai drie by die salon en terug te kry, is ‘n hele proses. En Maandag was dit erger, want so het Ma se Polo, Pollyanna, aansitter probleme en Pa het die ding, met behulp van ‘n You Tube video, die naweek uitgekarring en ek moet die stuk masjienerie gaan ingee.

In al die harwar van klaarmaak, hoor ek Ma bel sommer vir ‘n afspraak by die ortopeed ook. Die is ‘n goeie 20 minute se ry ver, maar ja… “My liewe Yankee, vandag is ons in vir ‘n ding” vertel ek vir Mich toe ek hom in trurat sit. Stop, maak deure oop. “Is jy reg?” roep Ma van binne af en maak die voordeur oop. Baba Bessie en Her Royal Naughtyness Heidi kom met spoed uitgehardloop, steek vas en hol weer die huis binne. Dis ‘n hele gedoente om altwee uiteindelik op Ma se skoot in die Yankee te kry, terwyl ek haastig gaan hek oopmaak.

Teen die tyd wat ons wegtrek, toe bewe Bessie van kop tot toon en Heidi maak die eienaardigste geluide, ‘n mens sou sweer iemand knou haar af. Ek trap die petrol dieper in, maar die verkeersligte is nie haastig nie. Die twee afgelewer, is ons straataf na die “Starter” plek toe. Ma het nog laas gesê “reguit aan verby die garage en die Coke fabriek.” Ek het net reguit aan gehoor en eers toe ek verby die sirkel is, sê sy: “jy moes daar regs gedraai het.” Omdraai, afdraai, straat af. “Wat is die plek se naam?” vra ek. “Is ‘n klein plekkie. Nog ‘n bietjie aan” kry ek antwoord. Ek ry verder. “Ja, daar is die plek” sê Ma toe ek al verby is. Omdraai, terugry, parkering soek. Ek gryp die sak met die Polo se starter. Binne moet ons geruime tyd wag voordat ons gehelp word. Ek loer bietjie benoud na die tyd. Ma se afspraak is half 10.

Ons maak dit betyds. “Ons moet op pad terug by President Hyper stop” sê Ma. Haar selfoon gaan af. “Oh en ons moet die kleintjies gaan haal. Ek dink ons gaan eers President toe, dan vat ons vir Trompie en gaan haal die kleintjies.”

Die moegheid vat-vat aan my beendere, dis warm. Uiteindelik laai ons vir Trompie by die salon af en gaan haal vir Bessie en Heidi. Heidi is uit haar vel opgewonde en voor ek haar in die Yankee het, het sy my toe onder lang, wit pekinese hare. Bessie is kwaad en kyk nie eens in my rigting nie. Gelukkig het ons vir hulle middagete gereed.

Ek beloer die tyd. Dalk kan ek net vir 10 minute gaan skuinslê voordat ons Trompie moet gaan haal? Toe nou nie. Ma is op en af in die gang, met iemand anders se ou pop en my baie ou onderlaag. Die pop se gesig het spierwit geblyk van jare in die son staan en Ma probeer kleur in die gesiggie bring. Sonder enige sukses. Die selfoon lui en heimlik hoop ek dis Ma se vriendin, dan gaan ek my slapie kan inkry! Maar nee, dis die man van die “Starter” plek, ons kan die part weer gaan haal. Ma moet toe opsluiks eers vir Pa en toe vir Neef Wimpie bel. Ek trek maar solank skoene aan. “Kan ons nou ry om die part te gaan haal en dan sommer by die winkel stop? Ek is seker teen daai tyd is Trompie ook al klaar.”

Ek trek die Yankee vir die hoeveelste keer by die erf uit. Stop oral waar gestop moet word. Teen 2 uur is alle pekinesies en parte terug by die huis. Kan ek uiteindelik die rekenaar aansit en begin werk. Volgende oomblik hoor ek ‘n vreeslike treurmare vanuit die kombuis. Storm in. Trompie huil. Hy is al oud en dit blyk hy het sy mandjie so omgekrap dat hy glad nie sy lê kry nie. Ek herorganiseer sy bed en probeer weer werk.

“Ek is so moeg. My voet is seer. Ons moet nog skottelgoed was en uitvee, dan kan ek kosmaak” verklaar Ma. Ek los die rekenaar. Gaan was eers die skottelgoed. Vee die huis uit. “Is Ma reg met die kos?” vra ek. “Ja, ek gaan kook. Jou Pa is nou-nou hier.”

Pa kom by die huis. Lyk soos ‘n onweerswolk. Ek maak maar koffie. “Die Venture se voordeur wil nie oopmaak nie” bulder hy en vertel hoe een van sy werkers die deur te hard toegeslaan het.

“Moet net nie by die assuransie claim nie, ek moet ‘n outbonus kry in November” maak ek nog ‘n grappie. Pa gluur my oor sy koffiebeker aan. Ek loop liewer. Buite raak die skaduwees al langer. Hierdie Maandag is amper verby… Die telefoon lui. Dis Neef Wimpie, hy het laasweek gaan jag, as ons wil wildsvleis hê, moet ons dit nou gaan haal in Sasolburg.

“Ons kom” hoor ek Ma oor die foon. “Ons moet die vleis gaan haal” praat sy gang af. Pa verklaar homself eers tot honger. Na aandete, vat hy die pad Sasolburg toe. Ek was skottelgoed en Ma kom uiteindelik tot rus. Sy is nog nie lekker na die griep nie.

Net duskant half 7 is Pa terug. Ons begin vleis indra. Dit hou ons lank besig. Die eerstes is mooi in pakkies en die uitsorteer gaan vinnig. Maar toe kom die bene. Baie sakke vol bene. In hierdie huis hou ons daarvan om al die vleis af te kook tot baie fyn en dan het Ma ‘n resep waar sy met fyn wildsvleis en botter toor totdat jy ‘n mengsel het wat ongelooflik lekker is in die familie kaasdeeg-pasteie. Ek en Pa begin sorteer. Net voor 8 toe is die vrieskas vol. My hande brand waar die Gemsbokbene in die vel gesny het. Pa het ‘n skraap op sy kuit waar ‘n bokbeen deur ‘n sak gesteek het toe hy dit ingedra het.

Terwyl Pa die biltong in hul sousies draai, maak ek koffie. Wat ‘n Maandag!

IMG-20170828-WA0001

‘n Rowwe week of drie…

Slaan ek toe nou so ‘n paar spoedwalle die afgelope tyd. Met die lewe saam, bedoel ek nou, nie die pad nie. Eers los ek die Skrywersengel die naweek voor laas in Pretoria agter. Ek was mos gou daar vir ‘n heen en weertjie oor ‘n potjiekoskompetisie en die klas van dinge. Maar die son was bietjie warm, die bloeddruk bietjie hoog en so het ek nie opgelet om storie te skryf nie.

Skrywersengel was hoeka aan die lui kant in Augustus en van motivering en inspirasie was daar nie sprake nie. Die Sondag gaan maak ek toe ‘n draai in Pretoria se een staatshospitaal waar een van my hartsmense se Ma opgeneem is met ‘n heupbreuk. Dit onstig en ontstel my toe so, ek los vir Skrywersengel net daar om na Ouma te kyk. So kan ek toe nou vir amper twee weke nie twee woorde agtermekaar inryg nie. En Skrywersengel is bedruk en mor aanmekaar dat as hy ‘n berskermengel wou gewees het, het hy destyds in daai ry gaan staan, maar ek ignoreer vir hom heeltemal.

Intussen toe slaan die griep die huis en almal blaf vir mekaar. Ma se stem raak weg oor die naweek en Maandag wil sy in vir ‘n voetoperasie. Maandag breek aan en dit gaan dol. Ek is op en af met die Yankee tussen Vanderbijl en Drie Riviere met Ma in die hospitaal en Pa wat hoes en die honde wat wil kos hê en die werk so tussenin.

Was so met die een hekoopmaakslag wat ek die Yankee moet intrek, wat dit toe gebeur. Ek het ‘n wyepyp driekwartbroek aangehad. Met die inklimslag toe knyp my linkerskoen die regter broekspyp vas. Ek lig knie toe hoër op om skoen van broek los te kry en net daar slaan ek my knie nerfaf teen die stuurwiel. Dit was so seer ek het skoon vergeet om in vreemde tale te praat. Was bietjie vies vir die Yankee wat my so mishandel het nadat ek Sondag weer al die voëltjie-ongeskik van hom afgewas het.

Intussen is die vrede darem herstel. Ma is uit die hospitaal en hou die voet stil. Pa sê die nuwe hoesgoed werk. My knie is nog velaf, maar Ouma word vandag ontslaan so hopelik kan Skrywersengel huis toe kom en my weer tot skryf inspireer.

20170821_134643

Die oorlog is verby

Die sterkstes van die sterkes uit die Suide het die groot veldslag gewen. Dit was ‘n bloedige stryd, maar die Leeus het manmoedig voortgeveg. Vroeg in die stryd het die Leeus ‘n Kwagga verloor. Dit was nie aspris nie. Reël is reëls sê hulle, maar ‘n Kwagga is gekwes sonder dat hy met voorbedagte rade ‘n Kruisvaarder laat vlieg het. 

Halftyd het sosiale media gegons. Die trop is afgeskryf. Maar ‘n gekweste Leeu is ‘n gevaarlike leeu en die Maanhare het dapper die oormag aangedurf. Vir oulaas het hulle alles gegee, blymoedig bly veg tot die laaste toe. 

Na die stryd het Groot Maanhaar Kriel se brul ‘n hartgebroke ondertoon gehad wat menigte ondersteuner aan ‘n lastige knop in die keel laat sluk het.

So het ons vandag afskeid geneem, van die jong Maanhaar De Klerk en ‘n paar ander wie se name die skrywer weens haar brose gemoedstoestand nie kan onthou nie en dan natiurlik van Hoofman Ackerman. Oor die afskeid is ons hartseer. Oor die verloor nie so baie nie, want die trots is soveel groter as die een verlore veldslag teen so ‘n sterk teenstaander. Ons salueer die Maanhare en Hoofman wat ons verlaat met ‘n traan en ‘n glimlag. Ons gee die gekweste Kwagga ‘n stywe druk en ‘n stywe dop. Hy is steeds ‘n Maanhaar en ons is trots op elkeen van die trop. 

Uit hierdie oorlog het ons baie geleer. Nou lê die Currybeker voor. Die trop lek dalk nou wonde, maar ons gaan opstaan en dan sal hulle weer sing: “En hoor jy die magtige dreuning. Oor die veld kom die wyd gesweef. Dis die Leeus weer in beweging, wat harte laat sidder en beef.” 

DIE FINALE AANSLAG IS HIER

Gistraand vra Ma my of ek kalmeerpille het. Ek is vir ‘n oomblik bietjie stomgeslaan, want my ma drink nie sulke goed nie. “Nee, hoekom vra Ma?” vra ek versigtig. “Ek wil dit vir jou en jou pa ingee voor die rugby. Julle het darem laasweek vreeslik te kere gegaan” antwoord sy.

“Dit gaan nie help nie” sug ek. “Ons gaan iets sterkers nodig hê.”

“Daar is ‘n bottel wyn onder in die kas” kom dit van Pa. “Nee, wyn is ook nie sterk genoeg nie” maak ek beswaar. Ons albei lag, want nie een van ons twee drink nie.

Die finale aanslag op die Leeuvesting is op hande. Nadat die Orkane uit die Suide laasnaweek druipstert huis toe gestuur is, het die vyand besluit om hul sterkste van die sterkes oor te stuur vir die laaste veldslag in die oorlog.

Vandag vind die finale bloedbad plaas. Die Leeus het versterkings ingeroep. DIE PARK  is uitverkoop. Die ondraaglike spanning van laas week, het plek gemaak vir ‘n gees van opgewondeheid. Bulle, Haaie en Cheetahs ondersteun die Leeus vandag, wel oor die algemeen, daar is mos altyd dwarstrekkers wat nie die son oor ‘n ander span se kop wil sien skyn nie. Feit van die saak is, dit is nie net die Leeuvesting wat in gedrang is nie, die land se eer is op die spel. Wen die trop hierdie oorlog, is daar hoop vir die Springbokke.

Die Maanhare skaar hul al heel week rondom Hoofman Ackerman. Leer vir oulaas by dié groot wysheer se voete. Hulle weet die afskeid is om die draai. Die lewe roep en hy moet verder reis.  Die trop is gereed. Getroue Leeu-ondersteuners kan vandag slegs op twee plekke gevind word, eerstens op DIE PARK en tweedens voor ‘n TV wat rugby uitsaai. Of dalk ‘n radio vir die wat opgegee het om ‘n arm en ‘n been te betaal net om rugby en herhalings te sien.

Die normale Saterdagdinge is aan die gang, maar kort-kort loer ek na die tyd. Kan nie vandag op DIE PARK wees nie, maar afskoptyd sal ek reg wees. Deel ek die opgewondenheid van my mede Leeus? Nie heeltemal nie. Soos die dag aanstap, bou die spanning op. Vieruur voel te ver. Vieruur voel te naby.

Hierdie is die maak of breek dag vir ‘n Leeuspan waarvoor almal ‘n paar jaar terug nog gelag het. Hierdie is die dag waarop Hoofman Ackerman gegroet moet word. Na vandag, wen of verloor, sal dinge nie weer dieselfde wees nie. Dis die einde van ‘n era.

Hoe dit ookal sy, vanmiddag gaan daar ‘n gebrul opklink vanuit Johannesburg wat die kranse onder in die Kaap sal laat antwoord gee. Hou senuwees hou, en mag al Leeuman Jantjies se skoppe kolskoot wees!

mufasa

Daar is ‘n oorlog op hande…

Ek is oorstuur, gespanne en glad nie myself vandag nie. Ons Leeuvesting word bedreig deur ‘n orkaan vanuit die Suide. Daar broei ‘n geweldadige veldslag. Die Leeus is onrustig. ‘n Mens hoor kort-kort die gebrul. Die tropleier probeer almal rustig hou, maar hy herstel nog van ‘n skermutseling met ‘n ander vyand. Van die ouer leeus onthou ‘n vorige nederlaag toe hulle geen ander keuse gehad het as om die orkaan te probeer stuit in die Suide nie. Dit was nat. Dit was koud. Hulle gril nou nog as hul net daaraan dink.

Die jonge welpies spring oorlams rond. Ene pote en ore. Hulle kan die spanning van die ouer garde aanvoel, maar adrenalien bruis deur hul are. Hulle is reg om te veg. Vandag is hul stryd met ‘n paar hardebaarde vanuit die harde, dor landskap.

Daarna vind die groot stryd plaas. Dis die Leeus teen die Orkane van New Zeeland. Regoor die land sit Suid-Afrikaners in afwagting vir die semi-finaal om te begin. Die meeste dink die Leeus het nie vandag ‘n kat se kans nie. Die Leeu-ondersteuners voel anders oor die saak.

Naels is alreeds stomp afgebyt nadat die kwarteindrondte meer moeilikheid as wat verwag is afgegee het. ‘n Langafstand, byna onmoontlike skop, van Maanhaar Combrink het die geveg beklink in die guns van die Leeus. Meeste ondersteuners ly steeds aan bomskok.

Nou is die groot geveg hier. Vele Leeus is van heinde en verre op pad na DIE PARK toe. Die wat nie die tog kon meemaak nie, dwaal gespanne deur hul huise. Kyk kort-kort of is die biltongbak nog vol, die koue goedjies gereed.

Die spanning is ondraaglik. Ek is in ‘n dwaal. Het dit al oorweeg om nie te kyk nie, maar dit sal hoogverraad wees. Die gedagte is onmiddelik verban. Vroegoggend gee Ma al vir my ekstra vitamienes. Sy kan sien die senuwees pla. “Hoe laat begin die rugby?” vra sy. “Half drie” antwoord Pa op sy weg kombuis toe. Hy voel ‘n stewige ontbyt sal dalk help vir die senuwees. “Twaalfuur speel ons ‘n Currybekerwedstryd teen die Griekwas” antwoord ek. ‘n Mens moet die Welpies se veldslae ook kyk.

“Ek hoop nie julle gaan weer so skree soos laasnaweek nie” opper Ma ‘n opinie. “Ek dink dit gaan vandag erger wees as net skree” waarsku ek byvoorbaat. Ma sug. Ek oorweeg dit om die wedstryd in stille meditasie te kyk met die klank af. Dalk sal my telepatiese golwe keer dat die bal nie weer teen die paal vasgeskop word nie…

Voëltjies sonder maniere…

Ek beskou myself as ‘n natuurliefhebber. Ek is mal oor die berge en die see, die veld en die Kruger Wildtuin. Diere moet so ver moontlik in hul natuurlike habitat kan beweeg. Vry. Geblikte leeujag maak my hoogs die wetter in. Ek gun elke dier sy vryheid. Ek meng nie in met voëltjieneste nie en sal my bes doen om lewende wesens te beskerm. ‘n Mens kan sê ek het respek vir die Natuur en alles daarin.

Al wat ek terugvra is dat die blessitse voëltjies bietjie respek vir my eiendom ook toon. Maar hierrond het die goedjies geen maniere nie. My Yankee, Mich, staan onder ‘n afdak wat hom teen wind, reën en son moet beskerm. Almal weet ek is baie erg oor hierdie volbloed Ford van my. Dis nou almal behalwe die voëltjies. My ma se tuin is mos ‘n paradys, selfs in die winter. Hier is baie bome, blomme en water, boorgatwater. Wintermaande neem al wat ‘n insek en voëls van verskeidenheid vere hul intrek in die tuin. Dis goed. Dis reg. Ek gun hul dit. Maar waarom, oh waarom, moet hulle nou op myse Mich hul witmerke los? Die Venture staan neffens hom, maar nee, hulle kies die bloue uit!

Ek is nie ‘n geweldadige mens nie. Bietjie humeurig dalk, maar nie geweldadig nie. Dus sal ek nou maar eers die vredevolle weg volg en daagliks ‘n deken oor Mich gooi. Ma sê dis oor die bome in die straat nie blare het nie, oor dit winter is. En ek moet sien hoe lyk dit by die sementblad waar die tuintafel en stoele onder ‘n boom met blare staan. In die Lente sal die geveerde vriendjies weer pad vat. Ek hoop so, anders gaan ek in die wêreld se grootste voëlverskrikker ontaard!

yankee